Export houdt dynamiek in Belgische voedingssector gaaf

Investeringen op hoogste peil sinds 2005

In 2014 noteerde de Belgische voedingsindustrie een overschot van 3,9 miljard euro op zijn handelsbalans, een toename met quasi 12% tot 3,9 miljard euro. Dat succes is in hoofdzaak toe te schrijven aan de uitstekende exportprestaties naar voornamelijk het verre buitenland. De sector investeerde 1,3 miljard euro (+ 11,9%). Ook al een uitstekende prestatie in vergelijking met de totale industriële sector. Die zag zijn investeringen vorig jaar met 6,2% afkalven. In 2013 nam de netto-operationele marge van de voedingssector met 0,2% tot 3,6% toe. Dat is nog steeds fors minder dan de 5% die tot 2005 werd opgetekend. De hoge loon- en energiekosten en de impact van de nakende invoering van de kilometerheffing dreigen dat rendement in de toekomst verder onder druk te zetten.

Niettemin blaakt de Belgische voedingssector van vertrouwen. Twee jaar terug schaarden de 29 subsectoren zich achter de Food.be-campagne, die kapitaliseert op de troeven van de Belgische voedingsnijverheid om in de toekomst de ontwikkeling op de exportmarkten verder te ondersteunen. “Op de binnenlandse markt is nog amper sprake van groei,” aldus Fevia-voorzitter Bernard Deryckere.

Met 187.000 voltijdse jobs, zowel direct als indirect, toont de voedingsnijverheid zich een stabiele speler in de tewerkstellingsmarkt. De werkgelegenheid situeert zich de jongste jaren op het peil van 2005. Ter vergelijking: in  de hele industriële sector gingen tussen 2005 en 2014 een onrustwekkende 19% van de jobs teloor.

Export als groeimotor

De 4.532 voedingsbedrijven tekenden in 2014 voor een omzet van 48 miljard euro. Nagenoeg de  helft daarvan (22,86 miljard euro, + 2%) werd op de uitvoermarkten geboekt. Waar Frankrijk, Nederland en Duitsland nog de belangrijkste exportbestemmingen voor de voedingssector zijn, scoorde vooral het verre buitenland goed. Met een groei van ruim 12% in 2014, vertegenwoordigden die verre exportbestemmingen 7% van de totaalomzet. Vooral de Verenigde Staten, Brazilië (lees: voornamelijk uitvoer van mout, nvdr.) en China presteerden sterk.

“Het succes op die markten is te danken aan drie factoren, met name de internationaal erkende kwaliteit van de Belgische voedingsproducten, de diversiteit in het productenaanbod en de sterke innovatiegerichtheid van onze bedrijven,” zo nog Deryckere.

Precies die drie troeven speelt Fevia uit in de Food.be-strategie om de successen van de sector op de uitvoermarkten te bestendigen.

Gekende handicaps

Jaarlijks staat de Belgische voedingssector voor 8.000 tot 10.000 aanwervingen. Vooral de technische profielen raken moeilijk ingevuld. Voorts blijft de loonkost een structurele handicap. Fevia ijvert voor een halvering van de loonkostenhandicap.

En die is gigantisch: “Zelfs na de invoering van de minimumlonen in Duitsland, bedroeg de loonkostenhandicap van België in 2014 21,8%. Het minimum uurloon van een arbeider in de Duitse vleessector bedraagt 8 euro, in België is dat 12 euro. Het hoeft derhalve geen verwondering te wekken dat het uitsnijden van de karkassen van geslachte runderen en varkens naar Duitsland wordt gedelokaliseerd om het vlees daarna terug in te voeren. Zonde, want zonder die loonkostenhandicap zou de Belgische voedingssector nog mooiere resultaten op tewerkstellingsvlak kunnen voorleggen,” beklemtoont Chris Moris, algemeen directeur van Fevia.

Andere sectorbedreiging zijn de meerkosten op energievlak die vooral voor de kleinere verbruiksprofielen exploderen. Laat de voedingssector nu net een sector zijn waar heel veel kleine ondernemingen met een groot energieverbruik actief zijn.

De invoering van de kilometerheffing in 2016, ten slotte, dreigt de competitiviteit van de Belgische voedingsbedrijver verder aan te vreten. Ook hier maant de sectororganisatie de overheid aan omzichtig tewerk te gaan.

Invoering statiegeld op drankverpakkingen slag in gezicht voedingssector

De mogelijke invoering van statiegeld op drankverpakkingen in de strijd tegen zwerfvuil is een slag in het gezicht van de hele voedingssector, aldus Fevia-voorzitter Bernard Deryckere.

“Samen met Fost Plus zijn we er als sector in geslaagd een bijzonder efficiënt systeem voor de inzameling en recyclage van bedrijfsverpakkingen neer te zetten, dat wereldwijd interesse en bewondering losweekt. De invoering van statiegeld op drankverpakkingen dreigt niet alleen de rekening voor de consument te verhogen maar ook de ruggengraat van de selectieve en heel performante inzameling van PMD-afval onderuit te halen. De mogelijke introductie van een apart systeem voor drankverpakkingen zal het hele Fost Plus-verhaal in gevaar brengen. Voor de voedingssector gaat het om een echt symbooldossier,” waarschuwt de Fevia-voorzitter.

Meer sectornieuws

Agenda