De zoektocht naar nieuwe evenwichten

Wereldwijde robotisering, artificiële intelligentie en demografische ontwikkelingen beheersen de debatten over de huidige en toekomstige arbeidsmarkt. We staan nog maar aan het begin van de verregaande technologische ontwikkelingen die straks alle facetten van ons leven zullen beheersen. Een terugblik op de geschiedenis leert ons dat, zoals bij elke grote verandering, ook de economische impact van deze vernieuwingen een ingrijpend effect zal hebben op onze manier van leven en werken.

De eerste industriële revolutie aan het einde van de 18de eeuw introduceerde de stoommachine, die een gigantische verhoging van de productiviteit realiseerde voor de bedrijven. Waar tot dan toe bijvoorbeeld in de textielsector een beroep werd gedaan op een netwerk van thuiswerkende wevers, konden bedrijven hun productie concentreren in fabrieksgebouwen en waren ze in staat om in dezelfde tijd een veelvoud aan goederen te produceren in dezelfde tijd. De invoer van die eerste machines zorgde ook voor veel weerstand. In sommige Europese steden werden zelfs raids georganiseerd op de fabrieken om die ‘spinning Jenny’s’ te vernietigen. De introductie van die massaproductie had ook voor gevolg dat het werk op een totaal andere manier moest georganiseerd worden. Het familiale thuiswerk werd vervangen door mannen, vrouwen en kinderen die zich meldden in de fabrieken om hun verloren gegane thuiswerk opnieuw te veroveren.

Globalisering

De latere introductie van de elektriciteit en vooral de uitvinding van de verbrandingsmotor zorgden voor een grotere mobiliteit van goederen. Daardoor gingen bedrijven zich specialiseren in bepaalde sectoren en producten. Die goederen werden verhandeld en getransporteerd naar de plaats waar ze nodig waren. Toen de computer zijn intrede deed en er nieuwe ontdekkingen werden gedaan op het vlak van ICT, ontstonden nieuwe mogelijkheden voor een intercontinentale handel. Productie en levering van goederen, konden op wereldwijde schaal worden geproduceerd waardoor ook schaalvoordelen mogelijk werden.

Ongekende functies

Al die ingrijpende vernieuwingen zorgden doorheen de geschiedenis voor een sterke impact op de manier van bedrijfsvoering en de organisatie van het werk. Er ontstond een ander evenwicht in de rolverdeling tussen mens en machine. Er was plots vraag naar nieuwe ongekende jobs en profielen. Wie van de babyboomers onder ons had tijdens zijn studententijd ooit durven opperen dat er, voor zijn pensioen, nood zou zijn aan specialisten in 3D-printing. Om maar iets te noemen.

Meerwaarde

Ook nu weer zullen de toekomstige technologische ontwikkelingen een sterke impact hebben op de economie en onze arbeidsmarkt. In de onzekere en complexe arbeidsmarkt, die door deze veranderingen ontstaat, moeten we op zoek naar nieuwe evenwichten. Hoe kunnen we mensen en machines zich parallel laten ontwikkelen en er tegelijkertijd voor zorgen dat mensen die vaardigheden krijgen die hen toelaten om een meerwaarde te realiseren in een gerobotiseerde omgeving?

Investeren in de werknemer van de toekomst betekent volop investeren in de competenties van de toekomst. Werknemers die deze competenties in de diepte beheersen hebben de juiste sleutels om hun loopbaan uit te bouwen, zijn sterk genoeg om breuken en transities op te vangen, en flexibel genoeg om te blijven evolueren met en naast robots.