In 2010 werd bijna 135 miljoen ton goederen via shortsea-trafiek van en naar de vier Vlaamse havens vervoerd, een recordcijfer. Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits maakte deze cijfers bekend in de haven van Zeebrugge. Tegelijkertijd reikte ze ook de tweede shortsea shipping award uit aan het Antwerpse bedrijf ACB Agencies omwille zijn verdiensten in de shortsea-sector.

Via shortsea shipping werd in de vier Vlaamse havens in 2010 net geen 52% van alle behandelde goederen vervoerd. Met shortsea shipping wordt het goederentransport bedoeld dat niet “overseas” gaat, waarbij dus geen oceanen worden gekruist.

Shortsea shipping speelt zich af in de kustwateren rond Europa, de Middellandse Zee (inclusief Noord-Afrika) en de Zwarte Zee. In bepaalde landen/regio’s varen de kleinere kustvaarders landinwaarts op kanalen en rivieren. In Vlaanderen is dit bijvoorbeeld het geval met het Albertkanaal en het Zeekanaal Brussel-Schelde.

Gent sterkste groeier

In 2010 haalde de haven van Antwerpen 84,1 miljoen ton shortsea-lading op een totaal van ruim 178 miljoen ton, wat neerkomt op 47,2% van de totale trafiek.

Tegenover 2009 steeg de shortsea-trafiek met 12%. Dat was toch nog 1,2% minder dan in het vorige recordjaar in 2008.

De haven van Gent haalde in 2010 17,7 miljoen ton shortsea-lading op een totaal van 27 miljoen ton, een aandeel van 57,8% op de totale trafiek. Tegenover 2009 noteert Gent de grootste stijging van alle vier de Vlaamse havens inzake shortsea-trafiek: + 26,4%. Tegenover 2008 steeg deze trafiek met 12,9 %.

Ook de haven van Zeebrugge kon sterke cijfers neerzetten: in 2010 realiseerde de haven 30,1 miljoen ton shortsea-lading op een totaal van 49,6 miljoen ton, wat neerkomt op een aandeel van 60,0% in de totale trafiek. Tegenover 2009 groeide deze trafiek met 17,4%. Zeebrugge zet wel een recordgroei neer van 15,3% tegenover 2008.

Traditiegetrouw haalt de haven van Oostende het grootste aandeel shortsea-trafiek: 99,4%. Het is echter de enige haven die een daling moest incasseren tegenover 2009 omwille van de stopzetting van de activiteiten van Cobelfret. Met een totaal van net geen 4,9 miljoen ton shortsea-lading in 2010 zijn de trafieken in de Ensorstad tegenover 2008 met bijna de helft verminderd.

Containers in de lift

Het shortsea-vervoer richt zich op vijf segmenten: ro/ro-trafiek, containers, breakbulk, droge en natte bulk. Aangezien 2009, gezien de crisis en de bijhorende dalende wegvervoertarieven niet echt als referentiepunt kan dienen, zetten we volumes in deze segmenten af tegenover 2008.

Het containervervoer steekt er ook in 2010 met kop en schouders bovenuit en noteerde 57,9 miljoen ton, een stijging van 2,3 miljoen ton tegenover 2008.

Tweede in rij is de natte bulk, die in 2010 31,87 miljoen ton noteerde, een stijging van 1,2 miljoen ton tegenover 2008.

De droge bulk klokte af op 20,7 miljoen ton en kon eveneens een stijging tegenover het recordjaar 2008 voorleggen met 1,4 miljoen ton.

De ro/ro-goederen daalden met 2,9 miljoen ton tot 17,93 miljoen ton, terwijl hekkensluiter breakbulk een trafiekdaling van 930.062 ton moest noteren en 2010 afsloot met 6,5 miljoen ton.

Douaneknelpunt

Eén van de grootste knelpunten van shortsea shipping is de documentenstroom en de douane.

Minister Crevits herinnerde eraan dat zij in dit verband tijdens het Europese voorzitterschap van België het concept van Bleu Belt heeft gelanceerd om het douaneknelpunt weg te werken.

Het proefproject Bleu Belt wordt gestuurd door de FOD Mobiliteit en momenteel uitgevoerd door het EMSA (European Maritime Safety Agency) in Lissabon.

Het is de bedoeling om met Bleu Belt de administratieve douaneprocedures te vereenvoudigen en shortsea shipping gebruiksvriendelijker te maken.

Op dit ogenblik weten we nog niet tot welke concrete aanbevelingen het proefproject zal leiden. Een van de Belgisch bedrijven die hieraan deelneemt is Fastlines Belgium.

Shortsea award gaat naar ACB Agencies

Vier laureaten kwamen in aanmerking om de shortsea shipping award in de wacht te slepen, maar ACB Agencies mocht de eer in ontvangst nemen.

Het Antwerpse bedrijf is volledig gericht op de ontwikkeling van shortsea-concepten: aanvankelijk als scheepsagent voor BG Freightline, daarna als container-operator en expediteur op andere vaargebieden.

Als eerste Belgische expediteur realiseerde ACB Agencies zeven jaar geleden een modal shift met Bosch Siemens Household Appliances, in het kader van Marco Polo. Dat resulteert in een jaarlijkse overheveling van het equivalent van 1.500 tot 2.000 mega-trailers van de weg naar het water op het traject Zuid-Duitsland-VK.

Een tweede gebruiker van deze containers vervoert ondertussen ook autobanden naar het VK. De jaarlijks gerealiseerde modal shift bedraagt 60 miljoen ton/km.

In 2009 werd een tweede succesvolle modal shift gerealiseerd in samenwerking met Ecover, de Belgische producent van ecologische huishoudproducten. Hierbij werd het wegvervoertraject België-Noord-West-Engeland gereduceerd van 350 km naar 50 km. De jaarlijks gerealiseerde modal shift bedraagt 5 miljoen ton/km.

Onlangs werd ook een containerdienst opgestart naar Sint-Petersburg.

De andere drie laureaten waren Containerships Belgium, die als eerste in de Middellandse Zee de 45’ palletbrede container en de 45 palletbrede high cube container gebruikte als alternatief voor de vrachtwagen, Fastlines Belgium, een Belgische shortsea-rederij, en Transfennica, die in 2007 een Motorway of the Sea is gestart tussen Zeebrugge en Bilbao.