Concurrentie op Vlaamse energiemarkt speelt nu echt

2012 scharnierjaar

Vorig jaar is de concurrentie op de Vlaamse energiemarkt voor het eerst ten volle gaan spelen. De marktaandelen van alle uitdagers bereikten voorheen nooit geziene hoogten. Ook de concurrentie-indexen waren nooit beter. Na de gezinnen zijn nu ook de bedrijven daadwerkelijk in de vrijgemaakte markt ingestapt. Zo blijkt uit de gegevens die de Vlaamse regulator VREG onlangs vrijgaf.

Eind vorig jaar waren 33 elektriciteits- en 25 aardgasleveranciers op de Vlaamse markt bedrijvig. Zowel op elektriciteits- als op aardgasvlak viel in 2012 een nooit geziene switch-graad te noteren van 16,47% voor elektriciteit en 18,89% voor aardgas. Het aantal wissels van elektriciteitsleveranciers bedroeg vorig jaar 534.758. Op aardgasvlak ging het om 361.397 wissels.

“De ongezien grote media-aandacht voor energie, onder invloed van federale maatregelen zoals de prijsplafonnering voor variabele contracten en de afschaffing van de verbrekingvergoedingen, droeg bij tot een sterk verhoogd bewustzijn bij de elektriciteits- en aardgasafnemers,” aldus André Pictoel, gedelegeerd bestuurder van de VREG.

Het ziet er overigens naar uit dat, bij ongewijzigde omstandigheden, die cijfers in 2013 hoger zullen liggen. Tijdens de eerste vier maanden van het lopende jaar werden al 227.969 elektriciteits- en 166.031 aardgaswissels geteld.

Marktaandelen historische leveranciers op dieptepunt

Op elektriciteitsvlak zagen de historische leveranciers hun marktaandeel verder afkalven tot 68,46% (ruim 87% in 2004). Idem dito wat de aardgasmarkt betreft. Daar moesten de historische leveranciers vorig jaar vrede nemen met een marktaandeel van 61,99% (87,07% in 2004). Opmerkelijk vorig jaar was ook de forse daling van elektriciteit via het distributienet als gevolg van de opkomst van de decentrale productie (zonnepanelen, warmtekrachtcentrales, windmolens, …).

In de markt is momenteel een duidelijke verschuiving waarneembaar van contracten van onbepaalde duur naar éénjaars- en driejaarscontracten (vaak het gevolg van groepsaankopen en marketing-acties van de leveranciers, nvdr.). Opmerkelijk: de gewogen gemiddelde prijs van contracten met vaste energieprijs blijkt het voordeligst.

Prijs groene stroom- en WKK-certificaten onder druk

Sinds 2009 is op de markt een overschot aan in te leveren groene stroom- en warmekracht-certificaten ontstaan. Voor warmtekrachtkoppeling is inmiddels 380% van het aantal in te leveren certificaten beschikbaar in de markt, voor groene stroomcertificaten 220%. Het certificatensysteem werd, zoals bekend, inmiddels hervormd, maar de effecten daarvan zijn op dit moment nog niet zichtbaar. De overschotten wegen op de certificatenmarkten. Zowel voor groene stroom- als warmtekrachtcertificaten daalde de gemiddelde prijs waartegen certificaten op de bilaterale markt worden verkocht.

Bij gebrek aan afzetmogelijkheden op de bilaterale markt worden steeds grotere hoeveelheden groene stroom- en warmtekrachtcertificaten voor opkoop door de distributienetbeheerders aangeboden. Naar verluidt zouden Eandis en Infrax momenteel nog voor respectievelijk 400 miljoen en 300 miljoen euro aan groenestroom-certificaten te recupereren hebben.

Verschuiving in takenpakket

Intussen kijkt de Vlaamse energieregulator tegen een verschuiving in zijn takenpakket aan. Zo wordt de behandeling van de groenestroom- en warmtekrachtdossiers doorgeschoven naar het Vlaams EnergieAgentschap. Voor zonnepanelendossiers staat de oprichting van één loket bij de netbeheerders in de steigers. Als gevolg van de nakende regionalisering van de tarifaire bevoegdheden over het distributienetbeheer lijken een aantal nieuwe opdrachten richting VREG op te schuiven. Hoewel terzake nog heel wat dient uitgeklaard.