Hoe zorg je ervoor dat je medewerkers open staan voor het ongebruikelijke en het onverwachte, om er voor zichzelf en het bedrijf voordeel uit te halen? Hoe creëer je een cultuur die het toeval niet enkel verwelkomt, maar het ook aantrekt? Hoe zet je medewerkers aan om met toevalligheden en verrassingen aan de slag te gaan en er nieuwe ideeën en mogelijkheden uit te puren? Hoe stimuleer je hen om zowel met het oog op hun eigen loopbaan als op de toekomst van de onderneming buiten hun comfortzone te treden en het onverwachte aan te grijpen om te experimenteren?

1. Omarm de onvoorspelbaarheid

Strategie, planning, analyse, … In het VUCA-universum bieden ze geen garantie tot succes. Omdat niets met zekerheid te voorspellen valt. Dus kun je de onvoorspelheid maar beter verwelkomen en die filosofie ook onder je medewerkers promoten. Creëer een cultuur, die open staat voor toeval en die flexibel genoeg is om met verrassingen aan de slag te gaan. Zorg ervoor dat je medewerkers alert zijn voor het onverwachte. Want dat kan een schat van nieuwe kansen en mogelijkheden bevatten.

2. Creëer zelf je verrassende en ongebruikelijke situaties

Schep zelf momenten die je medewerkers nieuwe inzichten geven door hen buiten hun referentiekader te brengen. Breng bijvoorbeeld externen of mensen van verschillende departementen, landen of culturen samen. Dergelijke acties leiden ongetwijfeld tot (ver)nieuwe(nde) inzichten en mogelijkheden die je bij een “logische” en “verwachte” gang van zaken nooit zou ontdekken.

3. Ga voor zinvolle en nuttige vernieuwing

Innovatie is vandaag een containerterm, waardoor veel mensen er wat weifelend tegenover staan. Definieer daarom duidelijk voor je werknemers wat je bedoelt met een vernieuwend idee/project. Een zinvolle en nuttige vernieuwing creëert mogelijkheden vanuit hun loopbaanperspectief (voor de werknemer) of draagt bij tot de bredere bedrijfsstrategie (voor de werkgever). Let wel, niet elke kans is op het eerste gezicht te zien. Geef jezelf en je medewerkers genoeg tijd om de waarde van nieuwe en onverwachte acties/gebeurtenissen/evoluties in te schatten. Anders verspeel je kostbare kansen.

4. Experimenteren = slagen/falen = leren

Benader elke onverwachte situatie vanuit een positief perspectief. De medewerker moet weten dat hij erop in mag gaan en zaken mag uitproberen, zonder dat hij een succesvolle uitkomst kan garanderen. Anders durft niemand nog buiten de comfortzone te treden en kan noch de medewerker, noch de onderneming zich verder ontwikkelen. Zelfs als een experiment tot een mislukking leidt, dan nog heb je er als organisatie/persoon iets uit geleerd.

5. Fail fast and fail small

Een experiment kan slagen of mislukken. Daarom is het belangrijk om alert te blijven. Merk je dat een zijstap niet brengt wat je had verwacht, dan heeft het geen zin om op die weg voort te gaan. De ervaring leert dat je een mislukking beter snel stopt dan te hopen dat ze toch nog succesvol wordt.

6. Het experiment in je DNA

Hoe hou je de openheid voor het onverwachte en zin voor innovatie levend? Hoe zorg je ervoor dat Surprise Suzy zich nestelt in het DNA van je organisatie zonder dat je elke dag een specifieke actie moet lanceren? Hoe maak je dat medewerkers een flexibele en innovatieve mindset incorporeren en spontaan durven te experimenteren? Stel bijvoorbeeld een innovatiecoach aan die de tijd krijgt om dagelijks onverwachte kansen en nieuwe mogelijkheden te traceren, die mensen aanzet om ongebruikelijke situaties te creëren, om ideeën te delen, die regelmatig naar een conferentie gaat of mensen kan ontmoeten die zich buiten de comfortzone van de onderneming bevinden.

Een andere optie is om regelmatig een mini-evenement te organiseren. Nodig eens een externe spreker uit, organiseer een brainstorm samen met je leveranciers en klanten en sta op die momenten open voor het nieuwe en het onverwachte. Nog een mogelijkheid is om een on-line systeem te installeren waar mensen continu ideeën kunnen posten en problemen, informatie en uitdagingen met elkaar kunnen delen.

7. Big Data

Deze tip richt zich specifiek op arbeidsmarktorganisaties. Er bestaan vandaag een hoop databases in handen van arbeidsbemiddelaars, bedrijven, overheden, onderzoekscentra, sectororganisaties, onderwijs, … Door de gegevens uit die databanken te combineren kun je informatie distilleren die mensen makkelijker aan werk kan helpen. Zo kan een arbeidsbemiddelaar tot verrassende inzichten komen over mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

(Uit: Work Action Heroes, over helden op de arbeidsmarkt van Fons Leroy. Uitgeverij Acco - ISBN 978-94-6292-274-7).