Het begrip “met pensioen gaan” staat voor meer dan de helft van de zelfstandigen niet gelijk met “stoppen met werken”. Het pensioen is voor hen niet zozeer een duidelijk afgelijnd einde van de loopbaan, eerder een geleidelijke overgang. OokNal gaan de meeste zelfstandigen voor hun 65 op pensioen, ze blijven daarna nog enkele jaren doorwerken en bijverdienen, weliswaar afbouwend, tot ze professioneel niet meer actief zijn.

Uit een analyse van de eigen cijfers stelt HR-dienstverlener Acerta vast dat van de 15.873 zelfstandigen die tussen 2008 en 2014, tussen de leeftijd van 60 en 70 jaar met rust gingen, er het eerste jaar na hun pensioen nog 50,5% doorwerkten. Dat betekent dat ze bovenop hun wettelijk pensioen nog een inkomen uit werk haalden. Zelfs in het derde jaar na dat pensioen is nog altijd 41,8% professioneel actief.

Het eerste jaar na het pensioen verdient de nog werkende zelfstandige gemiddeld 9.744,4 euro bruto per jaar door te blijven werken. In het tweede en derde jaar zakt dat naar gemiddeld 6.449,5 en 4.616,4 euro. Dat bedrag komt bovenop het pensioen. Wellicht speelt wat de zelfstandige aan pensioen krijgt, daarbij een rol. De minimumpensioenen voor zelfstandigen en werknemers mogen dan gelijk getrokken zijn, het aantal zelfstandigen wier pensioen zich ook effectief beperkt tot dat minimum is een meerderheid. Bij de werknemers ligt dat anders, daar komen velen aan het einde van hun loopbaan uit op een pensioen dat hoger ligt dan het minimum.

Doorwerken na het pensioen doen zowel mannen als vrouwen, vrouwen zelf iets vaker dan mannen: 51,25% versus 50,27% het eerste jaar. Toch ligt wat ze bijverdienen voor de mannen een flink stuk hoger. Het eerste jaar is zelfs bijna het dubbele, zijnde gemiddeld 10.878,2 euro voor de mannelijke versus 5.726,6 euro voor de vrouwelijke zelfstandige. Dat verschil wordt kleiner in de jaren daarna.

Bovendien is doorwerken na het pensioen, iets wat zelfstandigen overal te lande doen. In Vlaanderen gaat dat op voor 50,1% van de gepensioneerde zelfstandigen in het eerste jaar na hun pensioen. Dat stemt overeen met het landelijk gemiddelde. In Wallonië is dat zelfs iets hoger: 57,4%. In Brussel iets lager: 43,7%, maar dat percentage zakt daarna trager dan in de andere landsdelen: een daling van 5% na drie jaar tegenover elders een daling van zo’n 10%.

Opvallend is het bedrag dat de Brusselse zelfstandige nog verdient: 20.586,4 euro het eerste jaar is ruim het dubbele van wat zelfstandigen dan gemiddeld bijverdienen in Vlaanderen en Wallonië (9.805,4 en 8.608,5 euro). De jaren daarna zakt dat tot 8.912,5 euro. Maar ook dat blijft het dubbele van wat er in het Vlaams en Waals Gewest bij de zelfstandige op de rekening komt.

Doorwerken na het pensioen komt ook voor in zo goed als alle beroepscategorieën. Van de (klein)handel, over de bouw tot de vrije beroepen, allemaal doen ze het. Het bijkomende inkomen ligt het hoogst bij de vrije beroepen ((huis)artsen, apothekers, tandartsen, …).