Vijfde erkenningsperiode VAL-I-PAC legt nieuwe werkingsaccenten

Registratie afvalstromen en stimuleren circulaire economie bijkomende opdrachten

Begin dit jaar vergunde de Interregionale Verpakkingscommissie (IVC) VAL-I-PAC voor de periode 2017-2021 als organisatie die tot doel heeft de recyclage van bedrijfsmatige verpakkingen aan te tonen. In die erkenning, de vijfde sinds de oprichting van de organisatie in 1997, worden een aantal nieuwe werkingsaccenten gelegd. Zo worden van VAL-I-PAC een sluitende registratie van de afvalstromen en een stimulerende werking ten gunste van de circulaire economie verwacht. “Uiteraard blijven de recyclagedoelstellingen belangrijk. In 2016 haalde VAL-I-PAC een recyclagepercentage van 88%. Dat is beduidend meer dan de opgelegde 80%. Logisch dus dat de overheid ons in de nieuwe erkenning een aantal bijkomende opdrachten meegeeft”, getuigt Francis Huysman, die sinds begin dit jaar als managing director aan het hoofd van VAL-I-PAC staat.

Zo gelast de overheid VAL-I-PAC voortaan met de registratie van afvalstromen, een opdracht die zich al bij al vlot laat integreren binnen de bestaande rapporteringsmechanismen. Samen met de operatoren (lees: de afvalophalers, nvdr.) heeft VAL-I-PAC een heel duidelijk zicht op de opgehaalde bedrijfsmatige afvalvolumes. De organisatie brengt derhalve voortaan niet langer uitsluitend de papier en karton-stromen afkomstig van het verpakkingsafval in kaart, maar de totale afvalstroom van bedrijfsmatig papier en karton. Dat is het geval voor een reeks afvalstromen die bedrijfsmatige verpakkingen bevattten. Naast de verpakkingsafvalsinteek hanteert VAL-I-PAC thans eveneens een materiaalinsteek.

Francis Huysman: “Naast het behalen van de recyclage-doelstellingen, verruimt VAL-I-PAC zijn scope. Door accurate data-inzameling zullen we de selectieve inzameling bij bedrijven beter in kaart kunnen brengen, detecteren waar precies het verbeteringspotentieel schuilt, in welke sectoren communicatie-acties moeten gebeuren en hoe het beleid daarop optimaal kan worden afgestemd”.

Bedrijven aanzetten tot gedragsverandering …

Belangrijke opdracht die VAL-I-PAC voor zijn nieuwe erkenningsperiode meekrijgt, is het stimuleren van bedrijven om met selectieve inzameling van start te gaan. Bijzondere aandacht binnen dit alles krijgt circulaire economie.

Bedrijven konden al langer aanspraak maken op een premie van 100 euro als ze voor het eerst van start gingen met de selectieve inzameling van hun papier en karton. Binnen de nieuwe erkenning wordt die startpremie uitgebreid naar alle verpakkingsafvalstromen (plastic, hout, EPS, …).

“Vooral op het stuk van de inzameling van bedrijfsmatig plastic afval is momenteel waakzaamheid geboden. De ineenstorting van de materiaalprijzen, wegens het afhaken van China als afnemer, zou zich immers in een verlaging van de bereidheid tot selectief inzamelen kunnen vertalen. De verwerking van plastic afval bevindt zich momenteel in een transitiefase. In Europa is de recyclagecapaciteit voor deze afvalstroom ontoereikend. Samen met alle stakeholders wil VAL-I-PAC gaan nadenken over hoe dergelijke materiaalstromen binnen een concept van circulaire economie kunnen worden geïntegreerd”, aldus de gedelegeerd bestuurder.

De op til zijnde aanpassing van VLAREMA zal volgend jaar hoedanook een sorteerverplichting opleggen voor een aantal nieuwe materiaalstromen, waaronder EPS (geëxpandeerd polystyreen ofte piepschuim), plastic folie en harde kunststoffen. In anticipatie hierop nam VAL-I-PAC bijvoorbeeld het initiatief om de ophaling van piepschuim met die van papier en karton te combineren. Momenteel loopt in Vlaanderen een testproject om EPS in te zamelen in geweven zakken, samen met de ophaling van papier/karton. Deze test zal nog dit jaar naar enkele operatoren in Walllonië en Brussel zal worden uitgebreid.

“EPS bij bedrijven kan zowel een huishoudelijke als een bedrijfsmatige verpakking zijn. Daarom zal het project in samenwerking met Fost Plus worden uitgerold om EPS bij bedrijven in te zamelen”, kondigt onze gesprekspartner aan.

Met OVAM, enkele operatoren, de Confederatie Bouw en twee bouwmaterialenhandelaars voert VAL-I-PAC momenteel een test uit met als doel het Clean Site System-project, dat focust op de inzameling van plastic folie op bouwwerven, eventueel naar harde kunststoffen uit te breiden.

… door kennisverspreiding

Om bedrijven bij te staan in hun “switch” naar selectieve afvalinzameling, mikt VAL-I-PAC op een ver doorgedreven kennis- en informatieverspreiding.

Zo maakt de organisatie momenteel werk van de ontwikkeling van een sorteerplatform, waar bedrijven tools zullen kunnen bestellen (zoals affiches, sorteerinstructies, info omtrent de verwerking van de afvalstromen na ophaling, …) om het bewustzijn rond de sorteerproblematiek binnen hun muren aan te wakkeren.

Met het Go4SustainablePackaging lanceerde VAL-I-PAC onlangs een nieuw digitaal kennisplatform over duurzame verpakkingen. Het platform, een initiatief van VAL-I-PAC en het KennisInstituut Duurzaam Verpakken (KIDV.NL), werd ontwikkeld in samenwerking met een aantal academische partners en kenniscentra (o.a. de Universiteit Antwerpen en de Universiteit van Twente) en organisaties die actief zijn in de verpakkingsindustrie (zoals Fost Plus en het Belgisch Verpakkingsinstituut (BVI)). 

Opzet van het platform is bedrijven die bezorgd zijn om hun ecologische voetafdruk, een overzicht van de beschikbare kennis over duurzame verpakkingen te bieden. Vooralsnog was die kennis vaak verspreid over (de websites) van verschillende instellingen. Op Go4SustainablePackaging vinden bedrijven op één enkele plaats de tools om in een paar klikken de juiste partner en de beschikbare informatie terug te vinden. Het platform kadert ook in VAL-I-PAC’s strategie ter bevordering van een circulaire economie.

Administratieve vereenvoudiging

In zijn nieuwe erkenning geeft VAL-I-PAC ook gevolg aan de oproep tot administratieve vereenvoudiging. De organisatie hanteerde voorheen al een systeem waarbij bedrijven hun verpakkingsafvalstromen op omzetbasis konden declareren.

“Voortaan kunnen de helft van de aangesloten bedrijven hun aangiftevolumes op- of neerschalen in functie van hun omzetgroei of -krimp”, zo nog Huysman. “Niettemin is er een verplichting om elke drie jaar de zaken te herbekijken in functie van eventuele productietechnische evoluties, de gebruikte verpakkingen of bedrijfsprocessen”, wordt daaraan toegevoegd.

Meer bedrijven zamelen selectief in

Vorig jaar maakten ruim 7.000 bedrijven-verpakkingsverantwoordelijken gebruik van de diensten van VAL-I-PAC. Ongeveer 33.000 ontpakkers kwamen in 2016 in aanmerking voor een financiële premie voor selectieve inzameling.

“Jaarlijks stijgt dat aantal met 1.000 à 2.000. Nu een aantal nieuwe afvalstromen voor de premie in aanmerking komen en ook het aantal materialen dat kan wordt ingezameld verhoogt, zal die stijging in de toekomst wellicht groter zijn”, besluit Francis Huysman.

Fost Plus en VAL-I-PAC reiken op 23 november “Greener Packaging Awards” uit

Op 23 november 2017 reiken Fost Plus en VAL-I-PAC in Kinepolis Brussel voor de vierde keer de “Greener Packaging Awards” uit. Die bekronen bedrijven die met hun verpakkingen hun impact op het milieu op een innovatieve manier terug dringen. De “Greener Packaging Awars” worden uitgereikt in twee hoofdcategorieën, met name huishoudelijke verpakkingen en industriële verpakkingen.

Keynote speaker op de uitreiking is Jan Kriekels van radiatorproducent Jaga N.V. (Diepenbeek) die het thema “Innovate or die” zal aansnijden. Fost Plus en VAL-I-PAC sluiten zich ten volle bij deze stelling aan. “Innoveren is belangrijk om onze verpakkingen beter recycleerbaar te krijgen en binnen een model van circulaire economie te integreren”, luidt het.