Globaal bekeken resulteerde 48% van de “aanvaarde” arbeidsongevallen in de privé-sector in 2017 in een tijdelijke arbeidsongeschiktheid. Door de verzekeraars werd in 9,8% van de ongevallen in een blijvende ongeschiktheid voorzien. Verzekeraar Fidea noteert verkeersongevallen (zowel op de arbeidsplaats als de arbeidsweg) bovenaan zijn lijst van ernstige arbeidsongevallen, gevolgd door het vallen van een hoogte, contact met bewegende delen van een machine, vallende objecten en aanrijdingen door een voertuig binnen het bedrijf.

Werknemers en werkgevers werken samen aan veiligheidscultuur

Maar hoe kom je tot een écht veilig bedrijf? Dat ontstaat pas als veiligheid volledig ingebed is in de bedrijfscultuur, zodat het thema breed gedragen is en een gedeelde verantwoordelijkheid wordt. Communicatie tussen de verschillende lagen is cruciaal om ongevallen te beperken en de veiligheid op de werkvloer te verhogen.

Het management neemt de veiligheidsmaatregelen, terwijl het de werknemers zijn die uit eerste hand weten waar de pijnpunten zitten en wat er nodig is om veiliger te werken. Hun input is dus zeer waardevol. De twee partijen nemen daarom best regelmatig poolshoogte bij elkaar. Dat kan best door een systeem op te zetten om veiligheids-issues vlot te rapporteren of te melden. Regelmatige trainingen over het thema houden iedereen scherp, en door medewerkers actief te betrekken in het veiligheidsplan zullen de voorschriften bovendien ook efficiënter worden opgevolgd, zeker als goede initiatieven duidelijk worden beloond.

Leef de voorschriften na

Want veiligheidsmaatregelen zijn goed, maar deze moeten natuurlijk ook worden nageleefd. Wanneer de functie of de werkomgeving dit vereist - bijvoorbeeld wanneer met machines of op hoogte wordt gewerkt - is het van belang dat medewerkers en bezoekers persoonlijke beschermingsmiddelen dragen, zoals veiligheidshelmen, veiligheidshandschoenen, speciale werkkledij, valbeveiliging, etc.

Bovendien is het belangrijk dat medewerkers goed weten wat te doen in nood. Denk bijvoorbeeld aan brand of aan een ongeval met chemische producten. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat 30% van de werknemers niet weet waar de brandblussers hangen, 43% heeft nog nooit een evacuatie geoefend. En twee op drie mensen die met gevaarlijke stoffen werken, weten niet welk absorptiemiddel te gebruiken bij lekkage of morsen.

Bedrijfsterrein als risicoplaats

Een bedrijfsterrein is één van dé risicoplaatsen waar veiligheid voorop moet staan. Er komen namelijk heel wat verschillende weggebruikers samen: automobilisten die een parkeerplaats zoeken, vrachtwagenbestuurders die komen leveren, voetgangers die een luchtje willen scheppen, enzovoort. Dankzij een verkeersplan kunnen al die verschillende groepen zich veilig op het terrein begeven.

Komen werknemers op het terrein in contact met gevaarlijke stoffen? Dan is de REACH-verordening van tel (waarbij REACH staat voor Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische Stoffen). Zo moet je gevaarlijke stoffen veilig opslaan en persoonlijke beschermingsmiddelen hanteren, zoals onder meer speciale handschoenen.

Veilig op hoogte werken

Arbeidsplaatsen waar veel op hoogte wordt gewerkt zijn nog zo’n risicofactor. Het gebruik van ladders en steigers is wettelijk geregeld, maar ook een slimme materiaalkeuze helpt om de risico’s te verminderen. Je kan bijvoorbeeld het gebruik van een rolsteiger in combinatie met valbeveiliging overwegen. Deze kun je flexibel inzetten voor werken op hoogte en is een veiliger hulpmiddel dan een ladder. Let wel op, want een verkeerd gebruik houdt risico’s in. Zowel het materiaal als het correcte gebruik zijn dus letterlijk van levensbelang.

Wat als er toch iets misgaat

Ondanks preventieve maatregelen kan zich op de werkvloer altijd een ongeluk of incident voordoen, of kunnen werknemers onwel worden. Het is essentieel dat elk bedrijf hierop voorbereid is en de nodige maatregelen neemt om zo snel mogelijk eerste hulp te kunnen verstrekken en, indien nodig, de gespecialiseerde diensten snel te kunnen alarmeren.

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met Manutan N.V. (Brussel))

Meer info: 02/583.01.01 of manutan.be/veiligheid.