Intercommunales, beheersorganismes en operatoren van start met “Nieuwe Blauwe Zak”

Vanheede Environment Group en Indaver investeren 65 miljoen euro in aanpassing installaties

De erkende operatoren Vanheede Environment Group (Geluwe) en Indaver (Antwerpen) investeren nagenoeg 65 miljoen euro in de aanpassing van hun sorteerinstallaties in het vooruitzicht van de bijkomende sortering van afval-plastics, afkomstig uit de gefaseerde invoering van de Nieuwe Blauwe Zak. Vanaf uiterlijk 2021 zal die, naast de harde plastics, ook zachte plastics (botervlootjes, yoghurtpotjes, plastic zakken en folies) mogen bevatten. Ook de harde plastics-fractie, voorheen beperkt tot flessen en kunststoffen, wordt verruimd met schaaltjes (trays), (openklapbare) bakjes, plastic eierdozen, … Verwacht wordt dat de erkende operatoren van de recyclageketen daarvoor minimaal 200 miljoen euro in nieuwe of aangepaste infrastructuur zullen (moeten) investeren.

Bekend is dat één van de focuspunten van het huidig uitvoeringplan voor huishoudelijk afval en gelijkaardig bedrijfsafval van de Vlaamse regering meer sorteren van plastics is. In het licht van een circulaire economie is het gebruik van plastics één van de ankerpunten. Sinds de invoering van de nieuwe afvalsorteerverplichtingen eind de jaren ’80 van de vorige eeuw, zamelt Vlaanderen - volgens de recentst beschikbare cijfers - 69% van het huishoudelijk en 76% van het bedrijfsmatig afval in. Nu OVAM ten volle de kaart van de circulaire economie trekt, legt de instelling de lat hoger.

Uitbreiding PMD-zak

“Ondanks de selectieve ophaling van PMD en de inzamelingsinitiatieven van de intercommunales, blijkt uit sorteeranalyses dat jaarlijks 15 kg plastic per Vlaming niet in de selectieve ophaalcircuits terecht komen maar bij het restafval belanden. Dat stemt overeen met 100.000 ton plastic afval dat jaarlijks in de verbrandingsovens terecht komt,” stelt administrateur-generaal Henny De Baets van OVAM vast.

De Europese Unie mikt tegen 2020 op een recyclagedoelstelling van 55% voor plastic afval. Momenteel ligt de lat op 22,5%. Met 211.000 ton ingezameld plastic (30%), dat voor 38,4% wordt gerecycleerd, doet België nu al beduidend beter. Alleen in Vlaanderen blijft thans evenwel 100.000 ton plastic verpakkingen buiten de selectieve inzamelstromen. Het potentieel om bijkomende CO2-uitstoot te vermijden, is derhalve gigantisch.

“Bovenop dient men te beseffen dat de hoeveelheid huishoudelijk kunststofafval sinds 1999 is verdubbeld en dat een en ander een heel belangrijke component binnen het zwerfafval vormt”, zo nog De Baets.

Patrick Laevers, managing director Fost Plus, ziet nog heel wat mogelijkheden voor selectieve inzameling van plastics in de Out-of-Home- en On-the-Go markten. Voor de volgende editie van het Dour Festival zette Fost Plus alvast een innovatief pilootproject op om het sorteren van drankverpakkingen te vereenvoudigen. Alleen al in de Out-of-Home markt zou het selectief ingezameld volume plastic afval van 14.000 ton in 2018 naar 26.000 ton in 2023 kunnen worden opgevoerd. Laevers maakt zich sterk dat met de uitbreiding van de PMD-zak de hoeveelheid restafval per Vlaming met 7 à 8 kilogram per jaar kan worden teruggedrongen.

Meer sorteercapaciteit, meer recyclage

In 2016 startte Fost-Plus een proefproject op dat voorzag in de uitbreiding van de plastic fractie in de blauwe PMD-zak. Het ging meer bepaald om zachte plastic als botervloot, yoghurtpotjes, plastic zakken en folie en een uitbreiding van de harde plastic-fractie. Naast een Duitse partner traden in België Sites (Luik), Imog (Waregem) en Vanheede Environment Group (Rumbeke) als sorteerpartner op.

Blijkbaar werd het project met succes bekroond. Op 1 april j.l. stapten de gemeenten aangesloten bij afvalintercommunales VERKO en IDM in het systeem van de Nieuwe Blauwe Zak. Per 1 juni traden ook de gemeentes van de afvalintercommunales MIWA, IVM, IBOGEM, ILVA, IVOO en MIROM tot het systeem toe.

“Anderhalf miljoen Vlamingen hebben inmiddels toegang tot het systeem. Naarmate de vereiste infrastructuur en capaciteit bij de sorteerbedrijven beschikbaar wordt gesteld, zal het systeem tegen begin 2021 over het hele grondgebied worden uitgerold”, aldus Patrick Laevers, gedelegeerd bestuurder Fost Plus. “Dat zou zich alleen in Vlaanderen vertalen in 45.000 à 50.000 ton plastics die bijkomend worden gerecycleerd,” zo nog De Baets.

De administrateur-generaal liet niet na erop te wijzen dat bovenop absoluut werk dient gemaakt van het terug dringen van het gebruik van single-use plastics. Ook de aanwezigheid in eigen regio van hoogwaardige recyclagecapaciteit voor plastic afval is meer dan noodzakelijk, luidt het.

Infrastructuurinvesteringen vereist

Bij Fost Plus raamt men de vereiste investering bij de sorteerbedrijven om hun installaties aan het nieuw systeem (lees: extra tonnages en grotere verscheidenheid aan verpakkingsafval, nvdr.) aan te passen op minimaal 200 miljoen euro. Vanheede Environment Group, partner van het eerste uur, investeerde in een eerste fase 7,3 miljoen euro in de aanpassing van zijn installaties in Rumbeke. Tegen eind 2021 zal het bedrijf in een tweede fase nog eens 25 miljoen investeren om ten volle in te spelen op de sorteerbehoeften van de uitgebreide fractie.

“Op dat ogenblik zullen we jaarlijks 55.000 à 60.000 ton plastic afval kunnen behandelen, tegen zowat 35.000 ton momenteel”, aldus ceo Vanheede.

Indaver baat op zijn site in Willebroek een geautomatiseerde sorteerinstallatie met manuele na-sortering uit die jaarlijks 25.000 à 30.000 ton PMD, verdeeld over 9 fracties, behandelt.

"Momenteel plaatsen we extra sorteermachines die jaarlijks 37.500 ton klassiek PMD en uitgebreide plastic verpakkingen (11 fracties in totaal) zullen kunnen verwerken. Op de site investeren we thans 35 miljoen euro in een nieuwe state-of-the-art site, die vanaf 2021 jaarlijks 87.000 ton afval uit de Nieuwe Blauwe Zak zal behandelen, opgedeeld in 14 fracties”, besluit Indaver-ceo Paul De Bruycker.

Meer sectornieuws

Agenda