Alles wat je moet weten over het beheer van afvalstoffen

De mens produceert een enorme afvalberg. En dat afval moet getransporteerd, verwerkt en gerecycleerd worden. Het liefst op een veilige manier en met een beperkte impact op het leefmilieu. Daarom is het belangrijk dat er duidelijke regels bestaan. Europa heeft verschillende regels voor de inzameling, het vervoer, de rapportage en de recyclage van alle materialen. Alle EU-landen, ook België, hebben die in een eigen reglementering gegoten.

De huidige wetgeving stuurt het afvalbeleid bij tot een kringloopdenken: idealiter moet een grond- of hulpstof onbeperkt hergebruikt kunnen worden. 


Enkele belangrijke topics die in de wetgeving aan bod komen:

  • Afbakening van de afvalfase: Wat is afval nu precies? Hoe worden materialen als afval of als grondstof gekwalificeerd?
     
  • De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid: Heeft te maken met de zogenaamde aanvaardingsplicht van de producenten van bijvoorbeeld afvalbanden, afgedankte voertuigen, afgewerkte olie, vervallen geneesmiddelen en ook batterijen en accu’s. … Bedrijven dienen aan deze verplichting te voldoen via het verplichte individuele afvalpreventie- en afvalbeheerplan of door zich aan te sluiten bij een organisatie zoals Bebat.
     
  • Materiaalkringlopen: De wetgeving bevat zowel algemene als specifieke voorschriften. Zo is er een onderverdeling van de afvalstoffen in huishoudelijke afvalstoffen, bijzondere afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen. Bij de specifieke voorschriften is er onder meer aandacht voor het gebruik van grondstoffen als bouwstof, als bodem- of als afdichtingslaag. Gescheiden inzameling is de norm. Ook in bedrijven. Het principe “de vervuiler betaalt” wordt verankerd en een hele reeks verplichtingen voor specifieke afvalstromen, zoals AEEA en batterijen of accu’s, worden nader bepaald.
     
  • Inzamelen en vervoer van afvalstoffen: Je mag niet zomaar afvalstoffen ophalen, vervoeren of exporteren. Er is een verplichte registratie voor de inzamelaar- afvalstoffenhandelaar of -makelaar. Er bestaan dus regels - ook op vlak van internationaal transport.
     
  • Registratie en rapportage: Bedrijven zijn verplicht om afvalstoffenregisters bij te houden en ook materiaalregisters voor stoffen die geen afvalstof zijn. Daarnaast is er ook een verplichte rapportering over grondstoffengebruik en afvalverwerking.
     
  • Tot slot zijn er ook bepalingen inzake milieubijdragen en milieuheffingen.
     

Niet alleen voor grote bedrijven

Ook kleinere bedrijven moeten voldoen aan de regels die bestaan rond afval. De horlogewinkel of de fietshandelaar van om de hoek hebben bijvoorbeeld een “aanvaardingsplicht” voor de producten die ze verkopen. Sommige kleine bedrijven kunnen een vrijstelling krijgen voor afvalstoffen- en materialenregisters als hun afvalstroom te vergelijken is met die van een gewoon huisgezin.

Laat afvalverwerking over aan specialisten

Ook de verwerking en recyclage van afval valt onder een uitgebreide regelgeving. Het moet onder de juiste omstandigheden gebeuren, met de juiste vergunningen en grondig gecontroleerd. Als bedrijf is het dus logisch dat je de verwerking en recyclage van afval overlaat aan gespecialiseerde bedrijven en organisaties die aan alle voorwaarden van de huidige wetgeving voldoen.

Op de website van Vlaanderen en van de OVAM vind je een overzicht van alle afvalstromen die gescheiden moeten worden ingezameld: PMD-afval, klein gevaarlijk afval (KGA) zoals bijvoorbeeld batterijen, glasafval, papier- en kartonafval, gebruikte dierlijke en plantaardige oliën en vetten, groenafval, textielafval, afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, afvalbanden, puin, afgewerkte olie, gevaarlijke afvalstoffen (oplosmiddelen (solventen), verven en lakken, ...), asbestcementhoudende afvalstoffen, afgedankte apparatuur en containers die ozonafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen bevatten, afvallandbouwfolies, afgedankte batterijen en accu’s, houtafval, metaalafval en, sinds 1 juni 2018, plastic folie, harde plastics en piepschuim.

Ook in Brussel geldt er een gescheiden afvalophaling voor bedrijven. Alle info daarover vindt u op de website van Leefmilieu Brussel.

Goed begonnen is half gewonnen

Zowel bij Valipac als bij Fostplus kunt u terecht voor premies. Valipac is verantwoordelijk voor het inzamelen van verpakkingsmateriaal. (karton, hout, folies, …). Het voorziet in  verschillende soorten premies. Ook Fostplus kent een startpremie toe voor de inzameling van PMD. Andere erkende afvalophalers vind je op de website van de OVAM.

Batterijen zijn klein gevaarlijk afval

Onder de noemer “klein gevaarlijk afval” vallen afvalstoffen die niet thuishoren in de cyclus van het gewone huishoudafval omdat ze op een veilige manier verwerkt moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan inktcartridges of bepaalde chemicaliën. De inzameling, verwerking en recyclage van batterijen is dan weer zo specifiek dat ze naast klein gevaarlijk afval ook nog in de categorie van bijzondere afvalstoffen vallen. Hiervoor kan je terecht bij Bebat.

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met Bebat V.Z.W. (Tienen))

Meer info: 016/76.88.00 of https://www.bebat.be.

Meer sectornieuws

Agenda