Corona-crisis brengt dossier delen werknemers in stroomversnelling

In een derde golf van maatregelen in de strijd tegen het corona-virus maakt de federale regering tot eind mei de weg vrij voor het delen van werknemers in land-, tuin- en bosbouw. Voor het eerst krijgen tijdelijk werklozen de kans om een deel van hun werkloosheidsuitkering te cumuleren met een verloning als seizoenswerknemer. Beleidsmakers en werkgevers debatteerden in on-line debat van Acerta over de nieuwe maatregelen om het personeelstekort in kritieke sectoren aan te pakken en gaven daarbij ook hun visie over het delen van werknemers. De kernpunten van het debat lees je hier.

De nieuwe maatregel komt tegemoet aan de vraag van de land- en tuinbouw die kampen met een acuut gebrek aan medewerkers omdat hun seizoenswerknemers uit Midden- en Oost-Europa omwille van Covid-19 noodgedwongen verstek moeten geven.

Tijdelijk werklozen of werknemers in tijdskrediet kunnen dag per dag kiezen of zij in land- en tuinbouw willen werken - conform de bepalingen van de seizoensregeling die van dagcontracten gebruik maakt - en 75% van hun werkloosheidsuitkering behouden, weliswaar geplafonneerd op een bruto-loon van 2.754,76 euro. Daarvan wordt 70% tijdelijke werkloosheid uitgekeerd. Voor het eerst kunnen zij driekwart van die uitkering behouden en cumuleren met het loon van seizoenswerknemer in de land- en tuinbouw. Die maatregel is geldig tot eind mei en kan mogelijk tot eind juni worden verlengd.

Alleen maar voordelen

Pleitbezorger Boerenbond ziet in de aanpak alleen maar voordelen. “De RVA bespaart een kwart op de werkloosheidsuitkering, tijdelijk werklozen kunnen hun uitkering aanvullen met een beroepsinkomen waarop de overheid RSZ-inkomsten beurt en de sector krijgt uitzicht op de broodnodige arbeidskrachten”, beklemtoont Chris Botterman, hoofd Sociale Zaken.

VDAB-topman Wim Adriaens juicht de maatregel, in combinatie met de financiële incentive, in de gegeven omstandigheden toe als een opportuniteit om het gigantisch arbeidspotentieel dat tijdelijk niet wordt benut, in te schakelen om de acute noden in bepaalde sectoren te lenigen. (Zie: www.helpdeoogst.be). Voor het eerst kunnen uitkeringsgerechtigden hun uitkering verzoenen met een economische activiteit. “Dat hoeft niet beperkt te blijven tot tijdelijk werklozen wegens overmacht maar zou in de toekomst kunnen inspireren om andere uitkeringsstelsels (RIZIV-, gehandicaptenuitkering, …) geleidelijk te migreren naar een combinatie uitkering/job”, zo nog de VDAB-topman.

Voluntarisme centraal

Binnen voornoemde aanpak staat voluntarisme centraal. “Mensen verplicht inzetten in een andere werkomgeving is, onder meer omwille van de vereiste skills, niet zo evident. Hen daartoe dwingen is zeker niet de juiste weg. De kans is dan immers groot dat ze in ziekte of andere afwezigheden vluchten”, meent Jan Van Raes, HR-directeur UZ-Brussel.

In de praktijk is een grote groep telewerkers vragende partij om zinvol bij te dragen tot de maatschappelijke noden die zich in deze crisistijd aandienen. “Tijdelijk aan de slag gaan in een andere sector biedt de medewerkers de kans er even tussenuit te zijn”, meent Deb Van Steenwegen, HR-directeur KULeuven. De kennisinstelling onderzoekt momenteel in hoeverre bepaalde medewerkers in andere sectoren, zoals de land- en tuinbouw, bijstand kunnen verlenen, deels uit vrije wil, deels om de routine van hoogopgeleide telewerkers te doorbreken en aldus hun mentaal welzijn te ondersteunen.

Versoepeling terbeschikkingstelling werknemers

De hele problematiek heeft het stelsel van de terbeschikkingstelling van werknemers in een stroomversnelling gebracht. Voor Chris Botterman biedt het recente volmachtenbesluit, met inbegrip van het luik rond terbeschikkingsstelling van personeel, heel veel mogelijkheden. “Belangrijk nu is een platform te creëren om tot goede werkafspraken te komen en voldoende zekerheid in te bedden ter bescherming van de belangen van de werknemer. Indien het stelsel aan werknemers de mogelijkheid biedt om hun competenties en ervaringen met andere bedrijven te delen, kan een kruisbestuiving tussen ondernemingen ook in post-coronatijden ontstaan. Er zou een nieuw reglementair kader kunnen worden uitgetekend dat komaf maakt met de bestaande strenge voorwaarden van detachering met een voldoende uitgebalanceerd kader dat oneigenlijk gebruik voorkomt”, zo luidt het.

“De denkoefening is bijzonder interessant naar de toekomst toe met het oog op de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Het is een belangrijk experiment om een eerste ervaring op te doen om in de arbeidsmarkt beschikbare competenties door verschillende werknemers te delen en samen te gebruiken,” meent Deb Van Steenwegen.

Het volmachtenbesluit van de federale regering voorzag ook in andere tegemoetkomingen voor overbevraagde sectoren zoals de zorg, de voeding en distributie, in de vorm van de vrijstelling van belasting tot 30 juni voor vrijwillige overuren (220 uur) in de zogenaamde kritieke sectoren, de neutralisatie van de werkuren voor studenten in de tweede helft van 2020, de mogelijkheid van korte, opeenvolgende contracten van bepaalde duur in kritieke sectoren voor een periode van drie maanden of nog de toegang van asielzoekers tot de arbeidsmarkt.

Inspiratie nodig voor meervoudig werkgeverschap?

Herbekijk het debat rond ‘Delen van werknemers’, download de whitepaper of contacteer Acerta via werknemers.delen@acerta.be.

Meer info over werknemers delen