Video reportage
OVAM

“Bedrijfsmatig restafval moet met 15% omlaag tegen eind 2022”

01/03/2021 OM 07:00 - Luc Willemijns

OVAM heeft alle vertrouwen in inhaalbeweging

Enkele jaren terug stelde Vlaanderen zich de doelstelling om tegen 2022 de berg bedrijfsrestafval met 15% af te toppen. Dat bleek moeilijker dan verwacht want sindsdien noteerden we nog een toename met 5%. In 2019 viel de stijging stil en werd een kentering ingezet. Bij monde van woordvoerder Jan Verheyen maakt OVAM zich sterk dat de vooropgezette daling tegen eind 2022 nog kan worden gehaald. Het rekent daarvoor op nieuwe maatregelen zoals de inzamelplicht voor organisch biologisch afval, de nieuwe Code van Goede Praktijk, het AFVALorisatieproject met Agoria en Sirris, de nieuwe aanvaardingsplicht voor matrassen, circulariteitsovereenkomsten zoals met Port of Antwerp Bruges en, in mindere mate, de uitbreiding van de Blauwe Zak. Uiteindelijke doelstelling blijft met het afval- en materialenbeleid in Vlaanderen naar closed material loops en circulaire economie door te groeien. Van vitaal belang binnen dit alles is het nieuwe data-monitoring systeem voor bedrijfsmatig afval, materialen en grondstoffen dat OVAM in ontwikkeling heeft.

Aan de basis van de stagnatie van de groei van het bedrijfsmatig bedrijfsrestafval in 2019 ligt vermoedelijk de inzamelverplichting voor diverse kunststoffen die toen voor het eerst een heel jaar van kracht was. “Het wordt hard werken om tegen 2023 de vooropgezette daling met 15% van het bedrijfsmatig restafval voor elkaar te krijgen, maar we achten dat alsnog haalbaar. We rekenen daarvoor ook op de gunstige effecten van een aantal nieuwe maatregelen, die mede onder impuls van de publiek/private samenwerking Vlaanderen Circulair tot stand zijn gekomen”, aldus Verheyen.

Zo voerde Vlaanderen per 1 januari 2021 de inzamelplicht voor organisch biologisch afval in. Die verplichting is inmiddels ingevuld bij bedrijven met grote kantines, ziekenhuizen, scholen, … en wordt tegen 2023 veralgemeend voor alle bedrijven. Dat gebeurt onder impuls van de Europese Unie die tegen dan alle organisch biologisch restafval in alle lidstaten wil bannen.

Met Agoria en Sirris zette OVAM vorig jaar het project AFVALorisatie op om de afvalproductie en het materialenverbruik bij maakbedrijven terug te dringen. De hefbomen in de maakbedrijven situeren zich op drie domeinen: het productieproces, het afvalbeheer en het productontwerp. “Bij maakbedrijven vertegenwoordigen grondstoffen vaak 50% van de bedrijfskosten. Daar is ruimte voor een verbetermarge van 10 tot 20% door betere inzameling, betere inzet van materialen of lichte aanpassingen in het productieproces. Zo blijkt dat 18% van de grondstoffen momenteel in de vuilnisbak verdwijnt,” weet de woordvoerder. AFVALorisatie ontwikkelde een tool die die verborgen (on)kosten voor bedrijven zichtbaar maakt.

De nieuwe aanvaardingsplicht voor matrassen is ook op de bedrijfsmatige markt van toepassing. Dat is een behoorlijke grote afvalstroom die binnen woonzorgcentra, seniories, ziekenhuizen, vakantieparken, hotels en andere collectiviteiten wordt gegenereerd.

Voorts blijft OVAM nieuwe overeenkomsten sluiten op het vlak van circulariteit. Een dergelijke overeenkomst kwam onlangs tot stand met Port of Antwerp Bruges. “Havens hebben het potentieel om tot circulaire hotspots uit te groeien. Met Port of Antwerp Bruges sloten we een overeenkomst om de duurzaamheidstransitie waar te maken. De focus ligt op het afval-, materialen- en bodemgebruik, meer transparantie in de materialenketens en de uiteindelijke bestemming van de afvalstoffen, meer inzicht in de productie van afvalstoffen en het gebruik van (secundaire) grondstoffen en minder verpakkingsafval bij scheepsbevoorrading. Port of Antwerp Bruges zet tevens zijn schouders mee onder de uitbouw van Vlaanderen als recyclage-hub,” beklemtoont Verheyen.

En, last but not least, rekent OVAM ook op de gunstige effecten van de uitbreiding van de Blauwe Zak die wellicht ook vanaf 1 april voor het bedrijfsmatig restafval zal worden doorgevoerd.

“Sorteeranalyses bij bedrijven tonen aan dat er nog behoorlijk wat winst valt te halen."

- Jan Verheyen

Code van Goede Praktijk en nieuw data-monitoring systeem

“Sorteeranalyses van het restafval bij bedrijven tonen aan dat er bij de andere afvalstromen (kunststoffen, hout, papier, …) nog behoorlijk wat winst valt te halen. Ondernemingen kregen in de voorbije jaren heel wat nieuwe inzamelverplichtingen opgelegd (PMD, kunststoffen, folie, piepschuim, organisch biologisch afval, …). Enkele jaren terug verplichtte OVAM de inzamelaars-handelaars-makelaars (IHM’s) om met hun klant-bedrijven een contract af te sluiten omtrent het aantal afvalfracties dat binnen de onderneming vrijkomt en hoe die worden ingezameld. Die IHM’s krijgen nu een vitale rol binnen de nieuwe Code van Goede Praktijk die binnen het VLAREMA-uitvoeringsbesluit is ingeschreven en wellicht dit voorjaar van kracht wordt.

Jan Verheyen verduidelijkt: “De Code, die in nauw overleg met DENUO tot stand kwam, legt een grotere responsabilisering bij zowel de inzamelaar als zijn klanten. We leggen de controle thans effectief bij de inzamelaars, die daar ervaring mee hebben. De tweejaarlijkse meting van het bedrijfsafval via het Integrale Milieuverjaarverslag vertoonde een aantal structurele zwaktes. De inventarisatie van de cijfers gebeurt momenteel bij de afvalproducenten (gemeenten, steden, bedrijven, …), die zich niet altijd even accuraat tonen. De verantwoordelijkheid voor de inzameling van de data leggen we nu bij de IHM’s. Dat moet tot betere resultaten leiden vermits zij dagdagelijks met die problematiek zijn begaan. Zij zullen eventuele lekkages in de materialenstroom aan de oppervlakte brengen. Een en ander biedt ons tevens de mogelijkheid om een digitale afvaltracering op het getouw te zetten en de eindbestemming van de verschillende afvalstromen in kaart te brengen. Enkel met een duidelijk zicht op de afvalstromen kunnen we het recyclaat in volume opvoeren en gesloten materiaalkringlopen neerzetten”.

Ambitie is het nieuwe data-monitoring systeem, dat gebruik zal maken van blockchain en GPS-monitoring, in 2023 te implementeren om vanaf 2025-2026 over een systeem te beschikken dat een volledige tracering van de respectieve afval- en materialenstromen in kaart brengt (inzameling, nasortering, verwerking, …). Dat moet het uiteindelijk mogelijk maken om de “closed loop” volledig te gaan monitoren.

De Vlaamse regering trekt de komende jaren 2 miljoen euro uit voor digitale datatracering van afval. In het Europees LIFE IP-project C-MARTLIFE onderzoeken OVAM, VLACO, Westtoer, DENUO, VVSG-Interafval, Valipac en Fost Plus hoe de kunststoffenkringloop kan worden gesloten. Van het totale projectbudget van 18 miljoen euro wordt 1,4 miljoen euro gereserveerd voor het datatraceringssysteem. Op basis van de bevindingen van het systeem kan het beleid omtrent bedrijfsafvalstromen, productiecycli en materialen gericht worden bijgestuurd.

Ovam logo
BIJ OVAM-logo: OVAM heeft goede hoop om het volume bedrijfsmatig afval tegen 2023 toch nog met 15% terug te dringen

Vlaanderen uitbouwen tot recyclage-hub

De eerste lockdown tijdens de Covid-19 crisis zorgde voor een schokgolf in de recyclagewereld. Zo werd de sterk op de export gerichte textielrecyclage geconfronteerd met de sluiting van de grenzen. De olieprijzen kelderden zodat de vraag naar kunststofrecyclaten opdroogde. De kringloopwinkels sloten de deuren terwijl sociaal zwakkeren steeds meer op zoek gingen naar herbruikbare goederen. Een en ander bevestigde de nood aan een betere selectieve inzameling, na-sortering en mogelijke recyclage binnen de eigen landsgrenzen.

In het Relanceplan maakt Vlaanderen dan ook 30 miljoen euro vrij voor de uitbouw van de regio tot een heuse recyclage-hub. Bedoeling is de capaciteit voor hoogwaardige recyclage verder uit te breiden en eigen afvalstoffen die vooralsnog niet worden gerecycleerd, milieu-verantwoord te verwerken en te recycleren. Zo loopt momenteel een voortraject voor de recyclage van luiers en incontinentiemateriaal. Eveneens wordt gedacht aan de ontwikkeling van meer innovatieve technieken voor de recyclage van asbest.

Onderzoek van het Steunpunt Circulaire Economie (CE) toonde inmiddels aan dat de circulaire economie, indien gerealiseerd, tegen 2030 mogelijk 30.000 nieuwe banen in Vlaanderen zou kunnen creëren.

Voor u geselecteerd

Kort de voordelen van een abonnement...

Belangrijk nieuws te delen?

Cookie voorkeuren

Deze website gebruikt cookies om je een betere bezoekerservaring te bieden. Bepaal hier welke soort cookies je toestaat.