Er zijn inderdaad leukere zaken om aan te denken als ondernemer. Toch is het een goed idee om er even de tijd voor te nemen. Niet alleen voor de eigen gemoedsrust, maar ook voor die van de nabestaanden. Nagelmackers helpt ondernemers op weg door de juiste vragen te stellen en een plan voor de nalatenschap uit te werken.

Standaardscenario

Maar wat als er wél wat gebeurt voordat er iets op papier is gezet? Als voor het overlijden geen regelingen worden getroffen, dan volgt de nalatenschap het wettelijke erfrecht. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen de aandelen van het bedrijf, de beleggingsportefeuille of spaarrekening.

Is de erflater gehuwd volgens het wettelijke stelsel of zelfs met scheiding van goederen, dan krijgt zijn/haar partner het vruchtgebruik en de kinderen de blote eigendom. Is hij/zij feitelijk of wettelijk samenwonend, dan verkrijgen de kinderen zelfs de volle eigendom van het bedrijf.

Zo’n uitkomst kan niet alleen ongewenst zijn; het kan de nabestaanden ook opzadelen met een hoge successiefactuur. Stel dat de aandelen in handen komen van een minderjarige tweeling waarop tot 27 procent erfbelasting verschuldigd is? Of stel dat na het overlijden de partner het vruchtgebruik van de aandelen krijgt en de drie kinderen elk een deel van de blote eigendom? Ideaal voor de continuïteit en de verstandhouding is dat wellicht niet.

Wat zijn de eerste stappen?

Vooreerst is het belangrijk om een haarfijn beeld van de vermogenssituatie te hebben. De eerste stap is een “foto” maken van het vermogen en de familiale situatie. Zo kunnen de aandelen van de vennootschap op naam staan van de erflater, maar dat betekent nog niet dat ze ook 100 procent zijn/haar eigengoed zijn. Ze kunnen ook gemeenschappelijk zijn, bijvoorbeeld als het bedrijf tijdens het huwelijk werd opgericht.

Welke maatregelen nemen?

Zodra alles in kaart gebracht is en de uitdagingen duidelijk zijn, kunnen regelingen getroffen worden. Enerzijds is het belangrijk om elkaar te beschermen, zodat geliefde(n) niet met lege handen achterblijven. Anderzijds moet de set-up ook in de mogelijkheid voorzien om bij een scheiding of afbrokkelende verstandhouding tot een faire uitkomst te komen. Huwelijkscontract, testament, schenking onder voorwaarden, zorgvolmacht, overlijdensverzekering, ... Er zijn heel wat mogelijkheden. Enkele oplossingen die specifiek voor ondernemers interessant kunnen zijn:

• Gunstregime voor familiebedrijven
  
  In rechte lijn en tussen partners kan de erfbelasting oplopen tot 27 procent. Er bestaat evenwel een gunstregime voor familiebedrijven. Nabestaanden kunnen de aandelen zo vererven tegen “slechts” 3 procent. Om in aanmerking te komen, moet er aan een reeks voorwaarden voldaan worden. Op basis van de jaarrekening en enkele vragen kan nagegaan worden of een bedrijf in aanmerking komt voor dat gunstregime. Bovendien is het nuttig om bij Vlabel een testattest aan te vragen. Indien niet aan de voorwaarden wordt voldaan, kunnen nog aanpassingen doorgevoerd worden om er wel aan te voldoen of kan een andere piste overwogen worden.
  

• De successiefactuur beperken met een tijdelijke overlijdensverzekering
  
  Een schenking onder voorwaarden is een manier om de successiedruk te verlagen. Alleen is dat niet altijd gewenst. Daarom kan het een idee zijn om een tijdelijke overlijdensverzekering te nemen, met een looptijd van bijvoorbeeld tien jaar. Overlijdt de verzekeringnemer, dan keert de verzekeraar een bedrag uit aan zijn/haar erfgenamen om de successiefactuur te betalen. Zo’n verzekering kan privé afgesloten worden of via een aanvullende dekking bij de Individuele PensioenToezegging (IPT).

Opvolgscenario in de statuten en zorgvolmacht

Het kan een goed idee zijn om in de statuten in een opvolgscenario te voorzien voor wanneer iemand tijdelijk of blijvend niet meer in staat is om beslissingen te nemen. Zo kan bijvoorbeeld opgenomen worden wie zal instaan voor het dagelijks bestuur. De timing is ideaal, want de statuten moeten uiterlijk dit jaar sowieso aangepast worden aan het nieuwe Wetboek Vennootschappen en Verenigingen.
Ook kan het interessant zijn om een zorgvolmacht op te stellen. Indien iemand niet langer wilsbekwaam is na een ongeval, dan moeten alle beslissingen over de bankzaken, de verkoop van vastgoed, de verkoop van het bedrijf, … via de vrederechter gaan. Met een zorgvolmacht kan iemand uit de entourage aangeduid worden om de beslissingen te nemen over de vennootschap en/of het privévermogen als die persoon dat zelf niet meer kan.

Aan de slag?

Nagelmackers helpt een toekomstplan voor het vermogen van ondernemers uit te tekenen. Maak vrijblijvend een afspraak met een adviseur.