Neen, de nieuwe beloningsvorm via een cafetariaplan (ook wel beloning op maat of CAO à la carte genoemd, nvdr.) heeft geen uitstaans met een self-servicerestaurant. Toch zit er in de cafetaria-gedachte heel wat “eten en drinken” voor uw medewerker! In drie bijdragen verduidelijken wij het cafetariaconcept, waarbij de aandacht respectievelijk uitgaat naar de hedendaagse werknemer die een eigentijdse vorm van belonen vraagt, de essentie van een cafetariaplan en, ten slotte, een geleidelijk stappenplan dat de beste kansen op succes biedt.

Er zijn inderdaad een aantal maatschappelijke evoluties waar u als werkgever niet meer om heen kunt:

• hèt gezin bestaat niet meer. Wist u dat reeds één op tien gezinnen een eenoudergezin is en 2,5 op tien daarenboven een single huishouding is? Al gemerkt dat steeds meer mannen deeltijds gaan werken?

• dè werknemer kan evenmin nog langer in een uniform hokje ondergebracht worden… Hoewel het eenheidsstatuut nog geen feit is, vervagen stilaan de verschillen tussen hoofd- en handenarbeid.

Bij de bedrijven zie je ook een verschuiving van kostenreductie en service naar de kenniscomponent: daarbij ligt de nadruk niet langer op automatisering en procesbeheersing, maar op creativiteit en samenwerking. Dat vraagt om een omgekeerde benadering: van top-down naar bottom-up!

• het consumentisme neemt toe. U merkt het dagelijks bij uw klanten: zij verwachten maatwerk en service! Hebt u er al eens bij stil gestaan dat uw medewerkers in feite ook “consument” zijn van hun eigen arbeids- en loonvoorwaarden en zij zich in die zin ook bekennen tot dit groeiende “consumentisme”?

• kennis en informatie liggen binnen handbereik. Hoe situeren uw lonen zich in “de markt”? Hoe sober of hoe riant is het pakket aan extra-legale voordelen dat u aanbiedt? Hopelijk bent u hiervan goed op de hoogte want uw medewerkers hebben reeds lang de markt verkend: ….

zij weten wat er te koop is hetzij door een surfbeurt op het Internet, hetzij door netwerking tout court. De taboesfeer rond dit thema is reeds lang doorbroken en mensen zijn onderhand bereid hierover open met elkaar te praten.

Kortom, de nieuwe medewerker vraagt om erkenning van zijn persoonlijke gezinssituatie, de specifieke behoeften eigen aan zijn levensfase en zijn individuele dynamiek/interessegebieden.

Houding van de werkgever

Als werkgever bent u bereid hieraan tegemoet te komen indien:

* deze persoonlijke desiderata gepaard gaan met een evenredige responsabilisering van de medewerker

* het geheel kan gerealiseerd worden binnen een beheersbaar en kostenbewust kader. Dat kan via een beloningssysteem waar de werknemer een aantal arbeids- en loonvoorwaarden kan kiezen en later weer inruilen voor andere.

“Een cafetariaplan staat voor een wijze van belonen waarbij de werknemer periodiek de mogelijkheid krijgt om binnen door de organisatie gestelde randvoorwaarden, actief de vormgeving van zijn/haar arbeidsvoorwaardenpakket te wijzigen met behulp van een systeem waarin keuze-alternatieven zijn opgenomen”

Het cafetariaplan is een relatief jong begrip in de Belgische HR-wereld.

Toch scoort cafetariabeloning inmiddels qua belangstelling reeds hoog. Ondanks het feit dat er geen specifiek wetgevend kader voorhanden is, gaan steeds meer bedrijven over tot het inbouwen van keuze-opties in hun beloningsbeleid.

Een recente werkgeversbevraging (april 2002) leert ons dat op een staal van 92 bedrijven, er 1 op 5 inmiddels reeds ruilopties inbouwt ofwel voor de totaliteit van het personeel of voor een gedeelte van de medewerkers.

1 op 2 van deze 92 bedrijven zegt te overwegen om binnen de drie jaar te starten met cafetariabeloning voor het volledige personeelsbestand of tenminste voor een afgelijnde groep medewerkers. (T.D.)

(Bovenstaande reeks kwam tot stand in samenwerking met VKW. Meer info: 016/24.11.41 of per e-mail: tine.demeester@vkw.be. VKW realiseerde de eerste Belgische publicatie rond cafetariaplannen (80 pp., 30 EUR)).