Oude bedrijfspatronen werken niet meer

Gedoemd tot creativiteit (1)

Heel wat mensen denken dat ideeën vanzelf tot stand komen. Hoe vaak horen we niet zeggen: “Ik had net een idee” of “Dat brengt me op een idee”. Jammer genoeg is het toeval slechts uiterst zelden een goede raadgever. Als we het nodig hebben, laat het toeval ons steevast in de steek en stokt de ideeënstroom. Iedereen zoekt ideeën en we hangen allemaal af van de zogezegde geniale flitsen. Hoe dikwijls zeggen we niet: “Om dat probleem op te lossen, moeten we een goed idee vinden” of “We moeten best met een paar goede ideeën op de proppen komen”. Alle werknemers worden er in hun bedrijf mee geconfronteerd. Ze worden verondersteld op een wenk ideeën te produceren, hun brein moet in staat zijn om op commando creatief te zijn … Creativiteitstechnieken en -methodes zorgen ervoor dat de toevalsfactor wordt uitgeschakeld en dat er ideeën worden gevonden die intern - alleen of in groep - worden geproduceerd.

Ideeën produceren blijft echter moeilijk. Talrijke studies hebben in bedrijven zeven belangrijke factoren aan het licht gebracht die het uiten van de individuele creativiteit belemmeren.

In de eerste plaats zijn er de factoren die te maken hebben met de manier waarop het denken wordt georganiseerd. Mogelijk is de toegepaste denktrant te logisch, te rationeel en raakt men niet uit de al zo vaak betreden paden. Of de druk van de context is dermate groot dat het brein er niet in slaagt om zich een andere context voor te stellen. In beide gevallen komt men nooit toe aan het zo noodzakelijke “Out of the Box Thinking”.

Bovendien zijn er de factoren die samen hangen met de wereld van de innerlijke angsten. Zoals de angst om fouten te maken, die vooral door de cultuur van het bedrijf, in casu het hiërarchische systeem, wordt gevoed. Of nog de angst om belachelijk over te komen, wat dan weer naar de opvoeding of de (school)ervaring verwijst.

Bij de meer concrete factoren vernoemen we alvast het gebrek aan tijd om echt te denken en het feit dat men geen moeite doet om zowel de nodige lokalen als de creatieve pauzes of denkdagen te plannen. Tot slot zijn er het gebrek aan kennis omtrent het creatieve productieproces en hen gebrek aan vaardigheden om met creativiteitstechnieken en -methodes om te gaan.

En toch eenvoudig

Toch blijft het eenvoudig om ideeën te genereren. Alleen al omdat we nu eenmaal intelligent zijn. Mensen zijn immers in staat om creativiteitstechnieken en -methodes aan te leren en vervolgens te gebruiken om aldus tot nieuwe ideeën te komen. Enige vereiste is dat men in om het even welke situatie en telkens opnieuw en systematisch de creatieve technieken toepast.

Oefen daarom regelmatig met deze technieken. Begin telkens opnieuw en doe er ervaring mee op. Door de technieken regelmatig te gebruiken zal men er uiteindelijk in slagen om verfrissende ideeën voor het bedrijf aan te boren.

Het opstellen van een gedragscode omtrent creativiteit is een hulpmiddel ter versterking van de creativiteit binnen de bedrijfsmuren.

Toekomst beheersen

De economische omstandigheden mogen dan al goed zijn, we leven in een periode van belangrijke structurele veranderingen.

Nagenoeg alle sectoren pakken de dingen anders aan of kijken op een andere manier naar hun markt. Het resultaat is een chaotische indruk van steeds weerkerende veranderingen en een moeizaam lijnen van de neuzen. De klanten en de markt zijn constant in beweging en ook het groeiproces is anders. Het zenuwcentrum van de activiteit verschuift naar de middelgrote ondernemingen en de jonge afgestudeerden. De structuur van gisteren is voor het bedrijfsleven totaal voorbijgestreefd. De controlerende en bevelende management-stijl zijn vervangen door de zin voor initiatief en de zorg voor informatiedoorstroming. Creativiteit eist een vooraanstaande rol op. Maar daarover meer in een volgende bijdrage.