Om een gebouw deugdelijk op zijn kwetsbaarheid te toetsen is inzicht vereist in zijn uiteindelijke bestemming. Alleen dan kunnen de veiligheid en conformiteit worden gewaarborgd. Uiteraard heerst terzake een hemelsbreed verschil tussen bestaande en nieuwbouwpanden.

Indien een eigenaar of een bouwheer naar de kwetsbaarheid van een gebouw moet peilen inzake structuur, brandgevaar, risico op kwaadwilligheid, arbeidsgezondheid of inbreuken op het milieu, zal hij van meetaf een onderscheid moeten voeren tussen bestaande - en nieuwbouwpanden.

Voor bestaande gebouwen die worden gerenoveerd, is een voorafgaande analyse vereist. De diagnostiek van deze fase, waarin men de haalbaarheid van de operatie alsook het uiteindelijke doel van de renovatie onderzoekt, ligt in bepaalde wetgevingen vast. Sommige onderzoeken zijn bij wet verplicht (aanwezigheid van termieten, asbest of lood, energieprestaties, …). Voor de analyse van de kwetsbaarheid van een bestaand pand, ligt de methodologie niet echt vast. Het is de taak van de architect een en ander uit te klaren en de impact in te schatten van de verplichtingen inzake risico’s aangaande brand, kwaadwilligheid of arbeidsveiligheid.

Transversale en specifieke vereisten

Indien men de risico’s op correcte wijze in overschouwing wil nemen, is het noodzakelijk dat men de het transformatieprogramma van het pand kent. Naargelang van het project wijzigen de reglementaire - en bouwvoorschiften immers. Zo kan de renovatie van een ziekenhuis bezwaarlijk worden vergeleken met de opwaardering van een onderwijsinstelling of een industrieel gebouw.

Wat echter ook de aard van het pand weze, voor het beheersen van het brandrisico en de arbeidsgezondheidsrisico’s heersen een aantal transversale verplichtingen. Aspecten met betrekking tot kwaadwilligheid of criminele factoren worden vaak in een contractueel kader met de verzekeraar gegoten.

Geluidsvoorschriften

Vooral in de recreatieve sfeer gebeurt het dat gebouwen worden gesloten wegens het niet voldoen aan de geluidsnormen. Indien er zich terzake problemen voordoen, heeft dat vaak te maken met:

• een slechte kennis van bouwheer van de specifieke kenmerken van het gebouw (niveau van geluidsemissie, akoestische druk, transmissiegolven, bescherming van de gebruikers, …);
• een ontoereikende initiële diagnostiek ingeval van renovatie of van panden gelegen in een druk bewoonde stedelijke zone, met eventueel gemeenschappelijke muren.
• het verwaarlozen van de akoestistische aspecten in de conceptfase.
• het tekort schieten van de aannemer in zijn professionele en contractuele verplichtingen, meer bepaald op het stuk van de ruwbouw en het materialengebruik.

Leren uit beroepspraktijk

De impact van gebouwen met specifieke bestemmingen is inmiddels onderhevig aan steeds meer nauwkeurig omschreven reglementaire verplichtingen. Dat is bijvoorbeeld het geval voor lokalen die muzikale activiteiten huisvesten en in stedelijke zones zijn gelegen, met uitzondering weliswaar van leslokalen voor de beoefening van dans en muziek. Dergelijke accommodatie kan vandaag de dag niet langer worden uitgetekend zonder aandacht voor de buurtomgeving.

Lange tijd werden dergelijke gebouwen uit de stadskern geweerd en ondergebracht in weinig aangepaste (akoestische) locaties. Vandaag de dag hoeft dat niet meer. Voorwaarde is wel dat strikte bouwprocedures en -voorschriften worden gevolgd. Zo moet na de bouw een akoestische impactstudie bewijzen dat de accommodatie voldoet aan de geldende geluidsnormen.

Talrijke gebouwen, al dan niet van industriële aard, zorgen in stedelijke omgeving nog steeds voor geluidsoverlast omdat ze werden opgetrokken toen de regelgeving nog niet naar behoren was uitgebouwd. Thans liggen de zaken anders: zo moeten bepaalden normen in acht worden genomen in het kader van de exploitatievergunning, die zijn gebaseerd op de professionele praktijken van geschoolden in de akoestiek, architecten en uitbaters van muziektempels.

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met CNPP-Benelux (Brussel). Meer info: 0472/331.711 of http://www.cnpp.be).