Starterscentrum Greenbridge N.V., gelegen in het gelijknamige wetenschapspark in Plassendale I te Oostende, maakte kwalijke tijden mee toen het uit zijn voegen groeiende Electrawinds in 2008 een eigen bedrijfspand in de kuststad betrok. Daarmee viel de bezetting tot bijna 20% terug. Vandaag is incubator Greenbridge voor ruim 90% bezet. In zoverre dat later deze maand de eerste spadesteek wordt gegeven voor een uitbreiding van de accommodatie met een 25-tal bijkomende kantoren en een demonstratorgebouw voor nieuwe energietechnologieën, The Energy Box. Met beide projecten is een totaalinvestering van 4,7 miljoen euro gemoeid. Zowel voor Greenbridge als The Energy Box fungeert energiekennisplatform Power-Link van Universiteit Gent als centrale motor. Greet Van Eetvelde, ceo van Greenbridge N.V. en professor aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur van UGent, heeft de ambitie (of droom) om Greenbridge tot het “Silicon Valley van de energietechnologie uit te bouwen”.

Greenbridge is het West-Vlaamse wetenschapspark van UGent, gelegen in de achterhaven van Oostende. Het huisvest het in 2005 geopende incubatorgebouw Greenbridge N.V., dat initieel door UGent, POM West-Vlaanderen, de KHBO (Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende) en AG Haven Oostende werd opgericht.

Later trad ook sociale dienstengroep ADMB tot de aandeelhoudersstructuur toe. Met de huidige uitbreidingsoperatie, die een kapitaalsverhoging vergde, stapt ook Howest (Hogeschool West-Vlaanderen) in.

In 2008 nam Power-Link zijn intrek in het incubatorgebouw. Power-Link is een energiekennisplatform opgericht door AG Haven Oostende en UGent.

Ambitie van Power-Link is als kennispartner uit te groeien tot West-Vlaams wetenschapsplatform inzake duurzame en hernieuwbare energie en tot rationeel, reductief en alternatief energieverruik te sensibiliseren.

“Power-Link fungeert als aanspreekpunt binnen een breed netwerk van bedrijven, instellingen en organisaties die alle met energietechnologie zijn begaan. Het is de spoel die Vlaanderen duidelijk nodig had om in het brede veld van organisaties die in Vlaanderen op energietechnologisch vlak actief zijn, als bindteken en interface op te treden. Power-Link slaat de brug tussen de theorie van de kennisinstellingen en de praktijk. Het faciliteert en biedt bedrijven de mogelijkheid om op de kracht van het netwerk te kapitaliseren. Het creëert een onderzoeksplatform binnen een high-tech omgeving, met name het Greenbridge-wetenschapspark,” schetst Van Eetvelde.

Het is precies de aanwezigheid van die kennis en het netwerk dat bedrijven naar de incubator lokt. Ook niet-bewoners kunnen evenwel Power-Link aanspreken voor het consulteren van bepaalde expertise.

Power-Link heeft inmiddels 12 medewerkers op de loonlijst staan, waarvan het gros energie-ingenieurs.

Incubator

Het huidige incubatorgebouw, dat een totaalinvestering van 2,2 miljoen euro vergde, waarvan 500.000 euro door het EFRO-fonds werd opgehoest, beslaat net geen 2.000 m². Van de netto-verhuurbare kantooroppervlakte van 722 m², is er momenteel 665 m² verhuurd. Daarnaast zijn nog eens vier ateliers voor een verzamelde 413 m² beschikbaar.

De op handen zijnde uitbreidingsoperatie voorziet onder meer in een uitbreiding van de accommodatie met een tweede incubatorvleugel. Die zal eveneens een 25-tal kantoor-units omvatten, verspreid over 1.100 m2, één atelier (100 m²), een seminarieruimte voor tweehonderd personen en, afhankelijk van de uitloop- en receptieruimte, een demonstratorgebouw van 500 tot 800 m². Met de uitbreiding verdubbelt de incubator zijn totale bedrijfsoppervlakte tot zowat 2.500 m².

“Uiteraard is het de bedoeling in de incubator spin-offs van UGent en de hogeschoolpartners te huisvesten, die binnen de energietechnologie actief zijn. In de praktijk zijn alle startende bedrijven met een energietechnologische insteek in Greenbridge welkom,” luidt het.

The Energy Box

Hefboom voor de uitbreidingsoperatie is The Energy Box (TEB). Dat is een Europees project ter waarde van 1,5 miljoen euro dat onder impuls van Van Eetvelde, die sinds 2007 aan het roer van Greenbridge staat, in februari 2010 binnen het “Cleantech”-programma van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werd opgezet.

The Energy Box is een demonstrator van nieuwe technologieën op het vlak van duurzame energie, zowel op particulier als professioneel vlak met het oog op energieproductie en energie-efficiëntie. Het concept richt zich heel specfiek naar KMO’s (start-ups en spin-offs) die marktrijpe technologieën kunnen aanbieden, maar de weg naar de markt nog niet hebben gevonden.

Greet Van Eetvelde: “Greenbridge heeft de ambitie om met The Energy Box twintig startende bedrijven met hun nieuwe energietechnologie nadrukkelijk in de markt te positioneren om hen zodoende alle mogelijke doorgroeikansen te bezorgen. We ondersteunen hen in de meest brede zin van het woord. We verschaffen hen bijgevolg niet alleen behuizing, maar ook management- en marketing-ondersteuning. Indien nodig gaan we voor hen ook op zoek naar (groei)financiering”. Eerste partner van Greenbridge, dat het TEB-project trekt, is uiteraard Power-Link. Tweede partner is een Economisch samenwerkingsverband (ESV), dat de naam Tech-to-Business (T2B) meekreeg, waarin Cedo R&D (Bredene), Big Fish (Afsnee), Juri Pacioli (Oostende), ADMB (Brugge) en 2Mpact hun expertise inbrachten inzake respectievelijk technologie, marketing, juridisch & financieel, HR en communicatie. The Energy Box-bedrijven kunnen tijdens hun “box”-periode op hun diensten gratis een beroep doen”.

Van de twintig bedrijven zijn er inmiddels al negentien gekend. De vraag is naar verluidt amper bij te houden, zodat The Energy Box tijdens zijn tweejarige projectperiode wellicht meer dan twintig starters intens zal begeleiden.

“Op energietechnologievlak is in Vlaanderen bijzonder veel innovatief ondernemerschap,” weet de ceo van Greenbridge.

“The Energy Box-bedrijven kunnen gedijen binnen een eco-systeem dat hen ondersteunt volgens verschillende speerpunten. Zo is er enerzijds het incubatiecentrum Greenbridge, anderzijds de samenwerking met UGent in de vorm van het kennisplatform Power-Link, dit alles ingebed in een aantrekkelijke omgeving met in de onmiddellijke nabijheid de haven van Oostende die vorig jaar besloot zich als Energy Port te positioneren. Die strategische keuze versterkt alleen maar de synergetische opportuniteiten,” wordt daaraan toegevoegd.

Het nieuwe demonstratorgebouw reserveert zijn ruimte exclusief voor The Energy Box-bedrijven, waar elke technologie wordt gedemonstreerd en hun opbrengsten worden uitgelezen. Alles wordt gemonitored, gemeten en op intelligente wijze met het energienet gekoppeld. De nieuwe demo-hal wordt overigens zelf een toonbeeld van energieduurzaamheid.

Met Siemens N.V. (voor slimme energiemeters, micro- en smart grid-toepassingen) en Renson N.V. (voor natuurlijke, gecontroleerde ventilatie, structurele zondoekwering en nachtelijke koeling voor een gezond binnenklimaat) wist Greenbridge de eerste platinum sponsors voor The Energy Box aan te trekken. Met andere partijen wordt nog onderhandeld.

Het incubatorgebouw zelf wordt overigens dermate geconcipieerd dat alle hedendaagse energietechnologieën er aanwezig zijn. De toekomstige technologieën kunnen naadloos worden geïntegreerd.

Zo biedt het pand bijzondere flexibliteit in de vorm van onder meer de mogelijkheid tot wisselen van gevelelementen, aanpassing van ventilatiesystemen, aantakking van alternatieve verwarmingstechnologieën (warmtepompen, WKK’s, …), tot zelfs ondergrondse opslag van teveel geproduceerde warmte door energiepalen.

Belangrijke partners in het nieuwbouwproject zijn Architectuurstudio Johan Verborgh (Oostende) en energiestudiebureau Ingenium (Brugge). Zij zorgen voor een paradepaardje inzake energietechniek/technologie zorgen, met inbegrip van de aanleg van een smart elektrisch en thermisch (dat zowel op het laag- als het hoogcalorisch net aantakt) net.

Silicon Valley

Greet Van Eetvelde: “Ambitie van Greenbridge is door te groeien tot een centrum van duurzame en hernieuwbare energie, waarbij onderzoek, ontwikkeling en ondernemerschap op harmonieuze wijze samenwerken. Bovenop hadden we graag nog de dimensie onderwijs toegevoegd. Greenbridge ligt ingebed in een ideale omgeving om een stapje dichter te komen bij ons verre voorbeeld, Silicon Valley, op gebied van energietechnologie. Die reputatie streven we na op Vlaams vlak, Europees vlak en, waarom niet, op wereldvlak”.

Mogelijke hinderpalen lijken vooralsnog de te geringe inbedding van het onderwijs op vlak van “smart energy” in de Oostendse regio en de versnippering van de schaarse financiële middelen.

Bekend is dat de KULeuven en VITO, met de steun van de stad Genk, de Europese Unie en LRM, in Waterschei “Energyville” hopen uit te bouwen, dat focust op groene energie en de uitbouw van “smart grids”.

Universiteit Hasselt kreeg dan weer ruim 650.000 euro Vlaamse steun toegewezen, op een totaalbudget van 7,5 miljoen euro, voor het Organext-project, dat de Euregio Maas-Rijn verder wil stimuleren in de verdere ontwikkeling tot een toptechnologische regio op het vlak van organische opto-elektronica en zonnecellen.

Met Energyville als project heeft het Greenbridge-management een aftastende relatie in het besef dat samenwerking Vlaanderen’s sterkte is.

“De hamvraag is of de beschikbare middelen optimaal worden benut. Op termijn wordt Energyville een concullega van Greenbridge. Als platform voor open innovatie gaat Greenbridge respectvol met zijn collega’s om. We durven te hopen dat dat in de twee richtingen het geval zal zijn,” aldus Van Eetvelde.

Expliciet wordt het niet gesteld, maar de vraag die men in Oostende duidelijk stelt is of men voldoende de belangen van Vlaanderen behartigt en niet van een welbepaalde provincie in het bijzonder.

Wetenschapspark

Van de 270 beschikbare hectaren op Plassendale, werden er in zone I nagenoeg 20 gereserveerd voor de uitbouw van het wetenschapspark Greenbridge.

“Voor de invulling heeft UGent het zich niet makkelijk gemaakt. Zo vernauwden we het criterium voor kandidaat-bedrijven van de verplichte hoogtechnologische insteek tot een exclusieve energietechnologische focus. Door én de R&D-insteek én een duidelijke focus op energietechnologie als toegangscriterium te handhaven, maken we de invulling van het wetenschapspark dubbel moeilijk, maar ook dubbel uitdagend. Overigens, een wetenschapspark uitbouwen is moeilijk te vergelijken met de invulling van een industriezone. Vergeet niet dat het Biotech Valley, het Technologiepark in Zwijnaarde in de jaren ’70 werd geïnitieerd. Het nam twee decennia in beslag alvorens de eerste grote bedrijven er zich aanmeldden. Met Texaco TTG voorop,” aldus de ceo van Greenbridge, dat zich als R&D-hub binnen Energy Port positioneert. “Met enkele partijen lopen niettemin concrete gesprekken. Vast staat dat Green Point Supplies (lees: Groep Delrue, nvdr.) er een proeftankstation met alternatieve brandstoffen zal openen,” klinkt het tot besluit.