Het project bewijst dat het technisch en operationeel mogelijk is de temperatuur, locatie en veiligheidsstatus van producten in containers per spoor over lange afstand op te volgen en te garanderen. Voor verladers is dit een duurzaam transportalternatief voor het meer risicovol wegtransport, de tragere maritieme verbinding en dure luchtvracht.

In oktober 2012 startte het VIL samen met tien partijen het project “Transpharma Express” op met als doel het transport van gevoelige goederen over lange afstand per spoor te realiseren. Het project focust hierbij in het bijzonder op de “Nieuwe Zijderoute”, die het volledige Euraziatische Continent doorkruist. Aanleiding voor dit project is de transcontinentale goederenverbinding per spoor tussen Antwerpen en Chongqing (China) die de Provinciale OntwikkelingsMaatschappij Antwerpen eind 2011 samen met de Belgische douane en het Gemeentelijk Havenbedrijf concretiseerde.

Er zijn transporten op deze verbinding van Oost naar West, maar trafieken van West naar Oost ontbreken. Vanuit de Vlaamse markt kwam de vraag om temperatuurgevoelig transport zoals geneesmiddelen, chemicaliën of voedingsproducten per spoor naar het Verre Oosten te vervoeren. Dat vergroot de mogelijkheid op meer trafiek van West naar Oost om zo een evenwicht in goederenstromen te realiseren.

Het VIL maakte een inventarisatie van de technische mogelijkheden, voerde risico-analyses uit en ging ten slotte over tot een test run. Samen met Pfizer werd een proefzending naar Kazachstan opgezet met een revolutionair containertype met dieselelektrische unit en een tankcapaciteit van 800 liter die bijtanken op het traject overbodig maakt. Dankzij een ingebouwde track & trace unit kon de zending bovendien ten allen tijde worden opgevolgd en de veiligheidsstatus, locatie evenals toestand van de goederen en het verbruik van de koeleenheid via een web-applicatie worden gecontroleerd.

Grootste uitdaging is nu de technologische en economische mogelijkheden om te zetten in een onafhankelijk werkend business-model. Er is voldoende volume nodig om de lijn rendabel te maken. Uit een door VIL recent georganiseerd verladersplatform blijkt dat interesse uit verladershoek groot is. Maar ook de nationale spoorwegen langs de route (Wit-Rusland, Rusland, Kazachstan en China) zijn sterk geïnteresseerd en slaan de handen in elkaar. Zo zal er nog dit jaar in nieuwe containers worden geïnvesteerd en een organisatie worden opgericht om de lijn te commercialiseren.

Dankzij het potentieel om terugvracht in Antwerpen te consolideren, is recent ook een trade office opgericht. Vanuit de kantoren van POM Antwerpen zal het “Chongqing Government Logistics Council Beligum Office” de Europese markt van verladers benaderen.

Het Collectief Onderzoeksproject “Transpharma Express” werd uitgevoerd door het Vlaams Instituut voor de Logistiek in samenwerking met en ondersteuning van BASF, Eastman, FVP House, Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, MSD be wel, POM Antwerpen, POM West-Vlaanderen, Pfizer, UCB Pharma en UTi.