In 2013 moesten bedrijven de eerste dag van een afwezigheid (korter dan 14 dagen) door ziekte niet terugbetalen aan arbeiders en aan bedienden in proef. Bedrijven die deze carensdag niet betaalden, kenden tegen de verwachtingen in 18% meer afwezigheden door ziekte bij arbeiders dan zij die dit wel uitbetaalden. De carensdag (het niet uitbetalen van deze eerste dag) remde het aantal korte afwezigheden dus niet af. Integendeel!

Tenzij opgelegd door de sector, hadden bedrijven die in 2013 de carensdag al niet meer toepasten, deze mogelijk afgeschaft omdat ze niet in symptomatische maatregelen tegen absenteïsme geloven, maar eerder in curatieve en preventieve maatregelen. Maar heeft die carensdag, en dus ook de afschaffing ervan, een effect op het abenteïsme? Beperkt, zo blijkt.

Sinds de afschaffing van de carensdag (bij de invoering van het eenheidsstatuut in januari 2014) stelt men een kleine maar significante impact op korte afwezigheden vast. De algemene tendens van het aantal korte afwezigheden in de eerste helft van 2014 is dalend. Maar deze dalende tendens is significant minder sterk in ondernemingen die door het eenheidsstatuut van een niet-betaalde naar een wel betaalde eerste ziektedag evolueerden, dan in ondernemingen die de eerste ziektedag in 2013 al uitbetaalden.

De arbeiders in ondernemingen die de carensdag door het eenheidsstatuut zagen afgeschaft, zijn zich daarna dus iets makkelijker gaan ziek melden dan voor de afschaffing. Dat effect wordt zowel in het eerste als in het tweede kwartaal van 2014 vastgesteld.

De daling met 16% van de korte afwezigheden tussen het eerste trimester van 2013 en dezelfde periode in 2014 lijkt gepaard te gaan met het feit dat we begin dit jaar de kortste griepepidemie van de afgelopen 10 jaar hebben gekend: niet de afschaffing van de carensdag, maar minder griep verklaart de positieve vermindering van de afwezigheden van de Belgische werknemers begin dit jaar.

Kostprijs stijgt voor de werkgever

Maar hoewel de afschaffing niet tot de gevreesde toename in afwezige werknemers heeft geleid, is de financiële impact op de Belgische werkgever wel toegenomen.

Stel dat in 2013 alle carensdagen waren uitbetaald, dan hadden alle werkgevers samen een absenteïsme gehad van 1,18 miljard euro voor arbeiders en 1,88 miljard euro voor bedienden (in plaats van 1,16 en 1,87 miljard euro). Dat is een verhoging met 1,8% voor arbeiders en 0,4% voor bedienden.

Weet wel dat slechts 20% van de arbeiders en 2% van de bedienden voor een extra gewaarborgd loon in aanmerking kwamen. Voor deze groep stijgt de absenteïsmekost wel gevoelig, zelfs zonder de evolutie van hun afwezigheden: met 18%.

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met Securex)

Meer info: www.securex.be.