De Bank of Japan is de vijfde centrale bank die de rente tot in negatief territorium heeft verlaagd. Onderzoek van het multi-asset team van Schroders wijst uit dat de NIRP (negative interest rate policy) een aantal ongewenste negatieve langetermijneffecten met zich brengt.

Verdienmodel banken wordt uitgehold

De bankensector in de ontwikkelde landen heeft de druk op de rentemarges na de financiële crisis weten op te vangen door de spreads tussen de leen- en financieringskosten relatief constant te houden. De negatieve rente brengt echter grotere uitdagingen met zich. De gevolgen daarvan konden alleen aan de bedrijven worden doorbelast, niet aan de particuliere spaarders. Er rijzen zorgen rond het operationele model van banken. Schroders ziet de stijging van de "cost of money", terwijl de "cost of capital" daalt als een duidelijk signaal dat er ongewenste neveneffecten zijn aan NIRP.

Komt kredietgroei wel door NIRP?

De kredietverlening groeit weliswaar, maar het is de vraag of deze toe te schrijven valt aan de NIRP. Het valt namelijk samen met een economisch herstel. Daarnaast zorgt de striktere regulering voor minder bereidwilligheid bij de banken om krediet te verlenen. De ECB poogt dit tegen te gaan met LTRO’s.

Valuta sterker, ondanks negatieve rente

Daarnaast wijzen de ontwikkelingen op de valutamarkt erop dat de NIRP niet bijdraagt tot een verzwakking van de munt. Een sterkere munt in landen met een negatieve rente wijst erop dat andere fundamentele factoren zwaarder wegen dan een toenemend verschil in rentetarieven.

NIRP: weinig baat, grote uitdagingen

Het onderzoek brengt Schroders tot de conclusie dat de NIRP maar een beperkt effect sorteert in het stimuleren van een economie. Het is maar de vraag of een negatieve rente verantwoordelijk kan worden gehouden voor een verruiming van de kredietvoorwaarden. Het traditionele verdienmodel van banken komt onder druk te staan. De NIRP heeft de potentie om grote uitdagingen te geven op de langere termijn.

Neerwaartse bijstelling Europese aandelen en obligaties

Het multi-asset team van Schroders heeft de visie op Europese aandelen neerwaarts bijgesteld. Ondanks aantrekkelijke waarderingen tasten de negatieve rente en de afvlakkende yield-curve de winstgevendheid aan. De regio blijft kampen met een zwak momentum. Ook de vooruitzichten voor investment grade credit werden voor Europa neerwaarts bijgesteld.

Wel is het team positiever geworden over energie. De lange termijn prijsstelling is te pessimistisch, volgens Schroders. De totale investeringen zijn dramatisch verlaagd, de verwachting is dat de markt in de tweede helft van dit jaar in evenwicht komt.