IJzeren Rijn-dossier van onder het stof gehaald

Het 3RX-tracé - het alternatieve tracé voor de IJzeren Rijn, dat als een derde weg tussen het historische tracé en de A52-variant staat - biedt dezelfde kosten/baten-resultaten als het historische tracé, en dat aan de helft van de kosten. Dat blijkt uit een studie die werd uitgevoerd in samenspraak met de vijf betrokken overheden, die op initiatief van Vlaanderen tot stand kwam.

Vlaanderen meent met het initiatief een patstelling te hebben doorbroken. Eerder bereikte het Gewest ook al een akkoord over de elektrificatie van de lijn Mol-Neerpelt-Hamont, een essentiële schakel voor de IJzeren Rijn.

Voor de Vlaamse havens is de ontsluiting van het Duitse Ruhr-gebied levensbelangrijk. Volgens verschillende voorspellingen zal het vrachtverkeer tegen 2030 bovendien met 50% toenemen. Al die extra vracht kan niet over onze nu al verzadigde wegen. Alternatieven voor het wegtransport, zoals de binnenvaart én het spoor, moeten soelaas brengen.

De discussie over de IJzeren Rijn-spoorverbinding met het Ruhr-gebied wordt al lang verlamd door de tegenstelling tussen twee tracé’s: het historische tracé en een variant die langs de A52-snelweg loopt. Sinds 2015 doet Vlaanderen verwoede pogingen om de tegenstelling te doorbreken en het dossier uit de impasse te halen. Thans werd de haalbaarheid van een “derde” weg bestudeerd, de zogenaamde “Rhein-Ruhr-Rail Connection” (3RX) die van Antwerpen, via Mol en Hamont, naar Roermond en Venlo loopt en zijn weg verder zet aan de Duitse zijde van de grens tot in Viersen.

De studie naar dit alternatieve tracé werd ondersteund door de vijf betrokken overheden (Vlaanderen, België, Nederland, Duitsland, Noordrijn-Westfalen). Vlaanderen financierde de helft van de studiekosten, de Europese Commissie stond in voor de andere helft.

Het internationale onderzoek bevestigt nu dat het alternatieve 3RX-tracé kosten/baten-resultaten oplevert die vergelijkbaar zijn met het historisch tracé, maar dan aan pakweg de helft van de kost. Bovendien werden de baten op milieu- én mobiliteitsgebied (minder file omdat er meer vrachtwagens van de weg gehaald en op het spoor worden gezet) nog niet meegerekend: de uiteindelijke kosten/baten-analyse zal dus finaal nog gunstiger uitvallen.

De studie levert concrete bouwstenen waar beleidsmakers nu mee aan de slag kunnen. Het 3RX-alternatief kwam uit de bus als een realistische oplossing op middellange termijn, met het laagste prijskaartje van de drie alternatieven. Het project wordt geraamd op 770 miljoen euro, exclusief BTW.