Engineering-bureau Comate ontwerpt tools voor invasieve heupchirurgie

“Gripper” verkleint chirurgisch trauma en zorgt voor snellere revalidatie

Een heup vervangen is geen pretje. Na het trauma van de operatie kan het nog maanden duren vooraleer patiënten voldoende op de been zijn om hun normale leven verder te zetten. Niet alleen de patiënt ervaart ongemakken, ook voor de chirurgen en de assistenten is een heupoperatie ergonomisch zwaar en mentaal uitputtend. Na drie jaar onderzoek is een Belgisch team van chirurgen samen met de ingenieurs en designers van Comate B.V.B.A (Leuven) tot een oplossing gekomen: de “Gripper”. Het innovatieve apparaat heeft een dubbel effect. Enerzijds verbetert het de slaagkansen van de heupoperatie. Zo is het de bedoeling dat patiënten na invasieve heupchirurgie na anderhalf uur opnieuw kunnen stappen. Anderzijds ontlast de “Gripper” ook de chirurgen en hun team.

Volgens professor Kristoff Corten, M.D. en Ph.D. in de geneeskunde en orthopedische chirurgie, ontstond het idee voor de Gripper uit pure noodzaak. “Heupvervangingstechnologie is één van de meest succesvolle chirurgische procedures. Toch zijn er ook nadelen aan verbonden. Zo moeten chirurgen met de conventionele technieken vaak grote incisies maken in verschillende spieren rond het heupgewricht. Het zorgt er voor dat het risico op post-operatief manken reëel is. Om de resultaten voor de patiënt te verbeteren werd jaren geleden de Directe Anterieure (DA)-techniek ontwikkeld. Deze procedure vroeg wel nog altijd om een lange operatie met een hoge kans op ongewenste spierbeschadiging”.

Om de DA-techniek te verbeteren, besteedde Corten jaren onderzoek aan de Efficient Direct Anterior (EDA)-techniek. Hierbij maakt de chirurg een kleinere incisie. Dit beperkt het risico op spierbeschadiging en ondersteunt een sneller herstel van de patiënt. Maar om een perfect zicht op de anatomische referentiepunten te behouden, moet een chirurg tussen de spieren kunnen kijken. “Daar zat de grote uitdaging in. Ik had immers verschillende spreiders nodig om spierweefsel tijdens de operatie uit de weg te houden. Assistenten moesten die spreiders goed vastnemen en urenlang stilhouden. Daardoor konden ze ook veel minder proactief betrokken worden bij het proces. EDA vereist ook meer mensen rond de operatietafel. Daardoor werd het risico op sterilisatiefouten groter”, aldus professor Corten. Ondanks het spiersparende karakter, zorgden de vele nadelen er voor dat de EDA-techniek niet kon doorbreken.

“Gripper”

Op basis van de bevindingen van Kristoff Corten en met steun van VLAIO werd de “Gripper” ontwikkeld. Dit medisch hulpmiddel maakt de EDA-techniek beter reproduceerbaar, spiersparend en efficiënt en is het antwoord op de economische en ergonomische duurzaamheid van heupvervangingen. Het chirurgisch trauma is kleiner en de operatietijden korter. In de plaats van beschadigde spieren en een vermoeiend revalidatieproces kan de patiënt nu na anderhalf uur al met zijn nieuwe heup stappen. En dankzij de betere ergonomie kan het chirurgisch team ook meer en beter werk leveren. De weg van idee tot eindproduct was niet makkelijk. Het concept van de “Gripper” kreeg pas vorm toen professor Corten met het design- en engineering-bureau Comate in contact kwam. “De ingenieurs van Comate kwamen met de technische oplossingen en de ontwerpers stemden het product volledig af op de gebruikers. Bovendien hebben ze heel wat kennis over de mogelijke materialen en productietechnieken”.

Drie jaar en honderden prototypes later voldeed de “Gripper” uiteindelijke aan de ISO 13485-normen, waardoor het apparaat de goedkeuring kreeg van de Europese Unie en de Amerikaanse FDA. “We hebben een lange en intensieve weg afgelegd naar de goedkeuring en commerciële lancering. Ondanks alle moeilijkheden zijn we steeds gemotiveerd gebleven. Vooral omdat grote namen in de sector zoals Zimmet Biomet, Stryker, Smith & Nephew en Depuy Syntes (Johnson & Johnson) allemaal geloofden in ons project”, verklaart Corten.

MedEnvision

Het eerste lot van 20.000 “Grippers” werd in 2017 wereldwijd gelanceerd. Om hun ervaring te delen sloten professor Corten en Comate een samenwerkingsverband op lange termijn. Met de oprichting van MedEnvision, een incubator voor medische hulpmiddelen, kunnen ook andere chirurgen ideeën uit de dagelijkse praktijk omzetten in een concreet product. “MedEnvision creëert nog meer producten om standaardprocedures te verbeteren. Een mooi voorbeeld is EsySuit. Dit vereenvoudigt het chirurgische drapeerproces en werd nu geïntegreerd in de EDA-procedure. Het team werkt ook hard verder aan volledige knie-artroplastiek en schouderchirurgie.