• Deze studie is een houvast voor elke ondernemer die zich wil benchmarken met andere KMO’s binnen een specifieke sector of binnen de totale populatie in Vlaanderen, Brussel of Wallonië.
• Daarnaast is het rapport een informatiebron voor iedereen de financieel-economische gezondheid van de Belgische kmo’s van naderbij wil bekijken en opvolgen.
  

Het aantal KMO's in België (van eenmanszaken tot bedrijven met 49 werknemers) is in 2018 andermaal naar een recordhoogte gestegen. Ze zijn nu in totaal met 1.166.233, een netto toename met 2,7% of 30.543 extra KMO's ten opzichte van 2017. In Vlaanderen kwamen er het afgelopen jaar 18.579 KMO's bij, goed voor + 2,9%. Wat het totaal in Vlaanderen op 652.650 brengt, of 56% van het totaal aantal KMO's in België.

Tussen 2009 en 2018 is het aantal KMO's in Vlaanderen onafgebroken toegenomen. Er zijn nu al 20,0% meer KMO's actief dan tien jaar geleden. In totaal mocht Vlaanderen het afgelopen decennium 21,5% extra vennootschappen en 18,5% bijkomende eenmanszaken verwelkomen. “Positieve cijfers die andermaal het uitgesproken - en verder toenemende - KMO-karakter van onze economie aantonen”, zegt Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van UNIZO.

88,0% Vlaamse KMO's heeft geen personeel

Naast de vele KMO's met personeel zien we, in het bijzonder in Vlaanderen, een blijvend hoog aandeel KMO's en eenmanzaken zonder personeel. Bedroeg hun aandeel in 2009 nog 84,6%, dan is dat in 2018 al 88,0% (weliswaar een stabilisering ten opzichte van 2017). “Dit hoge aandeel valt voor een belangrijk deel te verklaren door de toename van het aantal free-lancers”, weet Eric Van den Broele, senior manager Research & Development bij Graydon, “Nu het ondernemerschap aan populariteit wint, hebben we over de afgelopen jaren gezien dat alsmaar meer mensen ervoor kiezen om heel autonoom en flexibel te werken als free-lancers in hun vakgebied”.

“We zijn en zijn en blijven een land van zelfstandige ondernemers, in diverse sectoren en met tal van activiteiten, dienstenbedrijven, handelaars, maar ook kleinschalige makers en ambachtslieden. En ook die groep ondernemers moeten we koesteren, net als onze groei-KMO's. Zo vragen we dat de nog te vormen nieuwe federale regering werk maakt van een verhoogde fiscale aftrek voor zelfstandigen zonder vennootschap, zodat ook zij meer financiële ademruimte krijgen nadat eerder de KMO-vennootschapsbelasting, eveneens op ons aandringen, werd verlaagd. In een dit voorjaar gelanceerde visienota werkte UNIZO een concreet voorstel uit voor een zogenaamde “ondernemersaftrek”. Die komt er op neer dat 20% van de brutowinst die een KMO zonder vennootschap maakt wordt vrijgesteld van belastingen, met een maximum van 20.000 euro.

Blakende financiële gezondheid

De solvabiliteit en liquiditeit van de KMO-vennootschappen zijn er het afgelopen jaar andermaal op verbeterd, blijkt verder uit het KMO-rapport. Hun schuldgraad (vreemd vermogen t.o.v. totaal passiva) was de afgelopen tien jaar nooit lager, met een mediaanwaarde van 59,4% in Vlaanderen. En nergens in diezelfde periode waren KMO's beter in staat dan vandaag om hun schulden op korte termijn te financieren. Die uiterst gunstige evolutie vertaalt zich ook in een toename van investeringen in vaste materiële vaste activa, vooral in Vlaanderen. Daar ligt het investeringsvolume in 2018 (in nominale termen, niet gecorrigeerd voor inflatie) 40,5% hoger dan in 2009.

Logisch gevolg van de blakende financiële gezondheid van onze ondernemingen is eveneens het relatief kleine aandeel van bedrijven met een verhoogd risico op een faling. In Vlaanderen ligt dat aandeel op 10,0 % volgens de Graydon Multiscore, een record.

Diensten, bouw en industrie in Top drie

Kijken we naar de evoluties op sectoraal vlak, dan is 34,3% van de Vlaamse KMO’s actief in de dienstensector in 2018. In 2015 was dat nog 31%. De dienstensector is breed gedefinieerd in het KMO-rapport, maar is wel exclusief vrije beroepen. Verder in de Top 3 van sectoren in Vlaanderen staan de bouw (12,4%) en de industrie (10,1%). De detailhandel komt op de vierde plaats met een aandeel van 7,7%, gevolgd door de horeca (5,2%), de vrije beroepen (3,8%), de transportsector (3,7%), de automobielsector (2,5%) en de groothandel (2,4%).

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met UNIZO V.Z.W. (Brussel))

Meer info: 02/21.22.511 of www.unizo.be.

Het volledig KMO-rapport is hier te downloaden.