Woonproject Stakendijke in Sijsele, een deelgemeente van Damme, telt een 135-tal woongelegenheden die door de projectontwikkelaars Vivendo, Durabrik, Matexi en Danneels worden gerealiseerd. “WVI begeleidt gezinnen in transities op vlak van klimaat, energie, bestuur en circulariteit”, aldus algemeen directeur Geert Sanders, die Stakendijke met een woonerf, een waterdoorlatende verharde structuur en wadis met een natuurvriendelijke weide positioneert binnen een klimaatbestendige leefomgeving. Het geheel wordt met behulp van fietsdoorsteken voor de omgeving toegankelijk gemaakt. Een deel van die fietsdoorsteken wordt thans, met goedkeuring van de stad Damme, aangewend voor een proefproject met ecologisch beton.

Concrete Circularity Center

Voor het eerst wordt gebruik gemaakt van ecologisch stortklaar beton. Ook voor WVI gaat het om een primeur. Nooit eerder werkte de intercommunale binnen één van zijn projecten samen met een onderzoekscentrum, met name het WTCB.

Het betonproject in Stakendijke is het eerste pilootproject dat wordt opgevolgd door het vorig jaar opgerichte Concrete Circularity Center, een gezamenlijk initiatief van het WTCB, KULeuven, Groen Beton Vert en POM West-Vlaanderen. Het Centrum heeft als basisdoel de kloof te dichten tussen de in Vlaanderen aanwezige technologische en wetenschappelijke kennis inzake duurzaam betonen de brede sector om zo de betonsector verder te vergroenen. Het kwam tot stand met behulp van steun van Europa (EFRO) en Vlaanderen (Hermesfonds).

“Bij dit ecologisch beton worden de natuurlijke granulaten deels vervangen door gerecycleerde betongranulaten terwijl de binder bestaat uit een mengsel van traditioneel cement met hoogovenslakken,” schetst Niels Hulsbosch, projectleider WTCB. “Dit weliswaar kleine proefproject zal ons toestaan om het ecologisch beton te toetsen op zijn verse en verharde eigenschappen alsook zijn duurzaamheid, dit alles ten opzichte van het referentiebeton. Om de topografie van het ecologisch beton te monitoren en aldus de impact van de vorst/dooicyclus te bepalen, zullen we drones inzetten,” luidt het. “Dit beton kan vooralsnog niet onder het BENOR-keurmerk worden geleverd. Ambitie blijft evenwel via het Concrete Circularity Center dergelijke projecten op te schalen,” zo nog Hulsbosch.

Het WTCB prijst zich gelukkig met de medewerking van de stad Damme. Grootschaligere toepassingen en bijkomende innovatiestappen worden immers vaak belemmerd omwille van het gebrek aan een referentiekader of door de technische onzekerheden die soms heersen bij de eindgebruiker, de bouwheer en de voorschrijvers (architecten en studiebureaus). Concrete experimenten en technische en praktische ondersteuning zijn meer dan noodzakelijk.

Cement: component met zware CO2-voetafdruk

Bij stortklaar beton is cement verantwoordelijk voor 80 à 90% van de CO2-uitstoot, het transport tekent voor het saldo. De nieuwe binder in het ecologisch beton, bestaande uit 45% hoogovenslakken en 55% traditioneel portland-cement, vertaalt zich in een reductie van de CO2-uitstoot met 30%. “Indien betongranulaten worden aangewend in plaats van natuurlijke grondstoffen kan dat cijfer oplopen tot minimaal 50% of zelfs meer indien bijkomende parameters worden aangepast,” stelt Dino Henderickx, directeur Beton & Recyclage bij Devagro overtuigd. Keerzijde van de medaille is dat ecologisch beton fors duurder is. Maar daar staan dan weer de verminderde CO2-uitstoot en de kostprijsbesparing wegens verminderd verbruik van cement tegenover. Dat prijsverschil wordt overigens al deels dichtgereden door de heffing via CO2-certificaten. Naarmate alternatieve bindmiddelen naar een industrieel niveau kunnen worden opgewaardeerd, zal het kostprijsverschil verder krimpen. Ten slotte zal een echte CO2-reductie pas kunnen worden bereikt als het traditioneel segment voor 1000% wordt vervangen door een nieuw alternatief bindmiddel.