Het aantal vrije beroepers in België steeg in 2025 met 15.374 tot een recordniveau van 458.864. De groei werd vooral gedragen door vrouwelijke zelfstandigen. Hun aantal nam met 3,9% toe ten opzichte van 2024. Dat blijkt uit cijfers van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ), geanalyseerd door HR-dienstverlener Acerta.

Bijna de helft van alle vrouwelijke zelfstandigen oefent vandaag een vrij beroep uit. In 2025 ging het om 44,9%, tegenover 26,5% in 2005. Bij mannelijke zelfstandigen bedraagt het aandeel dat voor een vrij beroep kiest 28,8%.

De cijfers wijzen daarmee niet alleen op een stijging van het aantal vrouwelijke zelfstandigen maar ook op een verschuiving in het type beroepen waarvoor zij kiezen. Gespecialiseerde en kennisintensieve activiteiten nemen een steeds belangrijkere plaats in.

Verschil tussen mannen en vrouwen verkleint

Van alle vrije beroepers was in 2025 46,6% een vrouw en 53,4% een man. Twintig jaar geleden bedroeg het vrouwelijke aandeel nog 41,6%. In 2000 ging het om 37,9%.

Het aantal vrouwelijke vrije beroepers groeide de voorbije jaren gemiddeld met 5,1% per jaar. Bij mannen bedroeg die gemiddelde groei 4,1%. Wanneer die evolutie zich voort zet, kan de man/vrouw-verhouding binnen de sector de komende jaren verder in evenwicht komen.

In Franstalig België is die balans bijna bereikt. Daar bedraagt het vrouwelijke aandeel onder de vrije beroepers 49,5%.

Bij de jongste generatie is de verhouding al omgekeerd. Van de vrije beroepers jonger dan dertig jaar is 54,9% een vrouw. In de oudere leeftijdscategorieën neemt het vrouwelijke aandeel geleidelijk af.

Volgens Acerta hangt de ontwikkeling onder meer samen met de hogere vertegenwoordiging van vrouwen in studierichtingen die toegang geven tot een vrij beroep. Daarnaast kiezen vrouwen vaker bewust voor zelfstandigheid, inhoudelijke specialisatie en professionele autonomie. Ook de verdere uitbouw van het sociaal statuut van zelfstandigen kan de drempel om een eigen activiteit te starten verlagen.

Groei in paramedische en intellectuele beroepen

Het vrouwelijke aandeel nam toe in vrijwel alle deelcategorieën van de vrije beroepen. De sterkste relatieve groei over een periode van tien jaar werd geregistreerd binnen kunst, letteren en diverse intellectuele beroepen.

Binnen de kunstberoepen steeg het aantal vrouwelijke vrije beroepers met 191,7%. In de letteren bedroeg de groei 98% en bij diverse intellectuele beroepen 97,8%.

In absolute aantallen valt vooral de groei van de paramedische beroepen op. Zowel bij mannen als vrouwen nam het aantal beoefenaars toe maar de groei was bij vrouwen sterker.

Ook binnen verschillende klassieke vrije beroepen verandert de verhouding. Van de Belgische dierenartsen is inmiddels 59,5% een vrouw, tegenover 49,3% tien jaar geleden. Bij notarissen steeg het vrouwelijke aandeel in dezelfde periode van 34,7% naar 43,2%. Bij gerechtsdeurwaarders ging het om een stijging van 32,2% naar 37,8%.

Mannen blijven relatief sterker vertegenwoordigd in onder meer ingenieursberoepen en bepaalde artistieke activiteiten. Vrouwen kiezen vaker voor paramedische beroepen, apothekersactiviteiten en diergeneeskunde.

Opstart vraagt gespecialiseerde ondersteuning

De verdere groei van de vrije beroepen creëert ook een toenemende behoefte aan administratieve, juridische en financiële begeleiding. Voor verschillende activiteiten gelden wettelijke opleidings- of erkenningsvoorwaarden. Beroepsbeoefenaars moeten zich soms aansluiten bij een orde of beroepsfederatie en vallen vaak onder specifieke deontologische regels.

De precieze voorwaarden verschillen per beroepsgroep. Starters moeten onder meer rekening houden met inschrijving, vergunningen, verzekeringen, sociaal statuut, fiscaliteit en eventuele beperkingen op commerciële nevenactiviteiten.