In de onmiddellijke buurt van het Antwerpse stadscentrum staat de herontwikkeling van het voormalige Petroleum-Zuid, gelegen langsheen de Schelde, in de steigers. Het gebied, dat tot Blue Gate Antwerp wordt herdoopt, voorziet in eerste instantie in de ontwikkeling van 75 hectaren bedrijventerreinen, dat eco-effectiviteit als centraal thema huldigt. Met inbegrip van de sites van de er nog bedrijvige ondernemingen, kan de totale bedrijvenzone tot 113 hectaren oplopen. De gehanteerde eco-criteria zijn ondubbelzinnig. Nog tot 2035 is een kleine 40 hectaren in concessie bij BP, Q8, Avia/Alca Petroleum en ATAB. Slagen deze bedrijven er niet in zich naar de criteria te conformeren, lijkt delocalisatie onafwendbaar. En Antwerpen zou Antwerpen niet zijn, mocht Blue Gate Antwerp geen uitgesproken internationale ambities koesteren. Licht verontrustend is wel dat de initiatiefnemers vooralsnog geen uitspraken wensen te doen over de mogelijke kostprijs van het hele project. Ook al omdat de project-MER pas begin 2013 wordt afgerond. In de coulissen wordt, naar verluidt, rekening gehouden met een maximale verliesfinanciering van 15 miljoen euro.

Initiatiefnemers van Blue Gate Antwerp zijn stad Antwerpen, AG Vespa, zeg maar de stedelijke vastgoedpoot, ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV) en Waterwegen en Zeekanaal.

AG Vespa en PMV richtten dan weer GO IPZ (GebiedsOntwikkeling Investeringszone Petroleum-Zuid N.V.) op voor de economische ontwikkeling van Blue Gate Antwerp.

GO IPZ werd inmiddels tot Blue Gate Antwerp N.V. herdoopt.

Historische bodemverontreiniging

Voornaamste obstakels bij de ontwikkeling van Blue Gate Antwerp zijn de historische bodemverontreiniging als gevolg van de voormalige petroleumactiviteiten, de nefaste repercussies van de kaalslag tijdens de oorlogsperiodes, de aanzienlijke niveauverschillen en de problematiek van de afwatering.

Zo staat nu al vast dat, voor ontwikkeling, het terrein met 500.000 tot 1.000.000 m³ moet worden opgehoogd.

Troeven

Op amper drie kilometer verwijderd van de Grote Markt, is Blue Gate Antwerp uitstekend gepositioneerd voor de ontplooiing van stadsdistributie-activiteiten.

“Als toekomstig toonbeeld van eco-effectiviteit hanteert Blue Gate Antwerp het cradle-to-cradle concept (lees: het sluiten van kringlopen, nvdr.) op vlak van zowel gebruikte materialen, water als energie,” verduidelijkt Guido Muelenaer, project manager Actieve Stad/Werk en Economie.

Zo moeten kandidaat-bedrijven die er zich wensen te vestigen zich op het stuk van de mobiliteit bijvoorbeeld tot een 50/50-modal split engageren.

39 hectaren

Van de 75 hectaren nuttige oppervlakte van de eerste fase van Blue Gate Antwerp blijven er uiteindelijk 39 netto-beschikbaar. Die worden gereserveerd voor hoogwaardige productie (14 hectaren), eco-gerelateerd Onderzoek & Ontwikkeling (12 hectaren) - waarbij uitdrukkelijk naar spin-offs van de Universiteit Antwerpen wordt gelonkt - en Slimme logistiek (13 hectaren).

Blikvanger bij dat laatste is een stadsregionaal watergebonden distributiecentrum, dat door een cluster-kade kan worden gevoed. Volgend jaar wordt de bestaande kademuur gerenoveerd.

“Het gaat om de realisatie van het zuidelijke kopstuk van de Scheldekaaien, een vitale investering voor de mobiliteitstoekomst van Antwerpen,” zo nog Muelenaer.

Voorts wordt in een groene corridor van 14,5 hectaren voorzien. De resterende hectaren worden ingenomen door infrastructuur en door het nieuwe voetbalstadion voor beide Antwerpse clubs (GBA en RAFC).

Verwacht wordt dat de hoofdinfrastructuur in 2013-2015 wordt aangelegd.

“Blue Gate Antwerp is een ambitieus termijnproject voor een ruimere stadsregio met internationale uitstraling op basis van de revalorisatie van een verloren stadsdeel,” aldus schepen van Werk, Economie, Onderwijs en Middenstand, Robert Voorhamme.

Eens de eerste fase van Blue Gate Antwerp volledig gerealiseerd, zouden er een 1.500 tot 2.000 jobs kunnen worden gecreëerd, zowel voor hoog- als laaggeschoolden, zo luidt het.

Ook voor Vlaanderen geldt Blue Gate Antwerp als een belangrijk investeringsdossier, weet Hilde Crevits, Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken.

In een regio met een steeds grotere schaarste aan bedrijventerreinen is elk brownfield-project van belang.

Blue Gate Antwerp speelt bovendien in op de noodzaak aan een meer multimodale en duurzame (stads)bevoorrading, aldus de bewindsvrouw.

In het kader van het Vlaamse Kaaimurenprogramma maakte Crevits alvast ruim 10 miljoen euro vrij voor de renovatie van de bestaande kaaimuur.