Tips voor een productief gesprek

IJsbrekers

Turken zijn vrij vaderlandslievend en vertellen maar wat graag over hun geschiedenis, tradities en het succes van hun moderne maatschappij. Beleefde vragen m.b.t. het werk van de Turkse zakenpartner en zijn rol binnen het bedrijf worden algemeen op prijs gesteld. Met meer persoonlijke vragen over gezin en kinderen wacht je beter tot je elkaar beter kent. Heel wat Turkse mannen zijn echte voetbalfanaten en vertellen honderduit over de drie Turkse voetbaltoppers (Galatasaray, Besiktas en Fenerbahce).

Pijnpunten

Vermijd netelige onderwerpen zoals de toetreding van Turkije tot de EU, de relaties met Griekenland (vooral dan m.b.t. Cyprus) en de Turks-Koerdische betrekkingen. Wees voorzichtig met discussies over de islam, vooral in de oostelijke gebieden van het land, waar de bevolking behoudsgezinder is dan in de westelijke regio's en grote steden. Roken wordt algemeen aanvaard en maakt zelfs deel uit van de Turkse cultuur. Het is dus verstandiger niet uit te wijden over de gevaren van tabak.

Maak jezelf verstaanbaar

Meestal wordt het Engels gebruikt voor zakelijke gesprekken met buitenlanders. Turkse zakenpartners spreken vaak ook een mondje Duits, Frans, Grieks of Arabisch. Vraag op voorhand welke taal de voorkeur geniet bij je gesprekspartner en breng eventueel een tolk mee. Wanneer een andere taal dan het Turks wordt gesproken, is het in het belang van alle partners om het spreektempo iets terug te schroeven en duidelijk te articuleren. Vermijd idiomatische uitdrukkingen die niet altijd eenduidig zijn.

Andere etiquetteregels

Een geschenkje mag, maar overdrijf niet

Algemeen wordt voor het aanknopen van een vertrouwensrelatie de voorkeur gegeven aan gezamenlijke activiteiten, zoals een restaurantbezoek of een uitje, eerder dan echte geschenken. Bescheiden geschenkjes zoals handwerk of delicatessen typisch voor het thuisland kunnen dan weer wel. De gouden regel is om al te extravagante of persoonlijke geschenken te vermijden.

Bij zakenmeetings past een geschenk dat het bureau van je gesprekspartner opfleurt, zoals kristal, elegante kantoorbenodigdheden (eventueel met bedrijfslogo). Wanneer je wordt uitgenodigd bij iemand thuis, zijn bloemen (rozen of anjers), bonbons, pralines, gebakjes of decoratiegeschenken zoals vazen perfect. Verwacht niet dat je gastheer of gastvrouw de geschenken opent in jouw aanwezigheid. Wijn wordt meestal niet als geschenk aangeboden, maar het kan wel. Vóór je andere sterke drank cadeau geeft, moet je eerst nagaan of je Turkse gastheer of gastvrouw wel alcohol drinkt.

Tafelmanieren

Stiptheid is niet alleen belangrijk in een zakelijke context, maar ook daarbuiten. Het is mogelijk om zaken tijdens een etentje bij de zakenpartner thuis te bespreken, maar wacht in ieder geval tot de gastheer of gastvrouw daartoe de aanzet geeft. Je gastheer of gastvrouw rekent op je goede eetlust. Laat vooral geen eten op je bord liggen en leg je mes en vork naast elkaar op je bord om aan te geven dat je genoeg hebt.

Na de maaltijd wordt gewoonlijk Turkse koffie geschonken en vermits dit de nationale drank is, kun je niet anders dan ervan proeven. Drink het kopje echter niet tot de laatste druppel leeg; laat het bittere koffiedik in het kopje. Turkse koffie wordt zwart, met een schepje suiker of met véél suiker gedronken.

Verwen je gasten

De algemene regel bij een restaurantbezoek is dat de persoon die uitnodigt ook de rekening betaalt. Het is niet gebruikelijk om de rekening te delen. Er wordt wel verwacht dat jij op jouw beurt de gastheer of gastvrouw de volgende keer op een etentje trakteert. Ken je wereld en vraag de restaurantmanager op voorhand om de rekening aan jou te presenteren en niet aan je Turkse gasten. Het is helemaal niet vreemd dat een vrouwelijke bezoeker een Turkse zakenpartner uitnodigt voor een diner en de rekening betaalt. Buitenlandse vrouwen genieten aanzien en worden met respect behandeld.

Hier bekijkt u publicatie van Atradius “Succesvol ondernemen in Turkije”, die een uitgebreidere leidraad naar business in het land aan de Bosporus is.