Het onderzoek toont een sterke daling van de frequentie (-8% tegenover 2013) van de afwezigheden wegens ziekte aan. Belgische medewerkers meldden zich in 2014 gemiddeld 1,01 keer afwezig door ziekte of privé-ongeval, terwijl dit in piekjaar 2009 nog 1,18 keer was. Het aantal ziektemeldingen per werknemer bereikt daarmee zijn laagste peil in acht jaar tijd.

Daarnaast valt eveneens een - iets minder sterke, maar nog steeds significante - daling van het percentage afwezigen (-4%) op. Dat is het aantal werknemers met minstens één dag absenteïsme in 2014 ten opzichte van het totaal aantal werknemers. In 2014 waren 51 werknemers op 100 minstens één dag afwezig, terwijl dit de afgelopen jaren steeds in stijgende lijn evolueerde.

Aantal afwezigheden stabiel maar langer

In 2014 waren elke werkdag meer dan 6 werknemers op 100 afwezig door ziekte of privé-ongeval (6%). De ziektepercentages voor korte termijn (minder dan een maand) en voor lange termijn (meer dan een jaar) bleven in 2014 stabiel, respectievelijk op 2,04% en 2,32%. Het middellange ziektepercentage kende daarentegen een significante stijging: van 1,86% in 2013 naar 1,94% in 2014. Ondanks deze stijging lijkt het totale ziektepercentage zich, na een bijna structurele stijging sinds 2001, in de Belgische privé-sector te stabiliseren.

De gemiddelde duur van de afwezigheden blijft echter toenemen (+9% tegenover 2013). Een afwezigheid door ziekte duurde in 2014 gemiddeld, 15,35 werkdagen, tegenover 14,05 in 2013.

Sectorale verschillen

De daling van ziektemeldingen is vooral zichtbaar in sectoren met meer mannen, deeltijdse werknemers en bedienden.

De sectoren met een laag aantal ziektemeldingen per werknemer tellen vaak meer mannen dan vrouwen (land- en tuinbouw, cement, sport, begrafenisondernemingen) en/of een groot aantal deeltijdse werknemers (begrafenisondernemingen, onderwijs, hotel). In een aantal zijn enkel (sport, onderwijs) of overwegend (entertainment, immobiliën) bedienden actief. De ondernemingen in deze sectoren zijn ook typisch kleinere organisaties (tot 35 werknemers). En hoe kleiner de organisatie, hoe minder vaak werknemers zich ziek melden.

Minder griep en stijgend presenteïsme = minder ziektemeldingen

De ongewoon korte griepepidemie in 2014 verklaart de evolutie van het korte en frequente absenteïsme in de eerste helft van 2014. De frequentie van de afwezigheden daalde vooral in het eerste kwartaal van 2014 met 16% in vergelijking met 2013 (en -8% voor het volledige jaar tegenover 2013).

De dalende trend van het aantal ziektemeldingen per werknemer heeft wellicht te maken met een toename van het presenteïsme waarbij werknemers doorwerken, zelfs al zijn ze ziek.

Eerder onderzoek van Securex over presenteïsme toonde aan dat in 2012 ruim 71% van de werknemers met gezondheidsproblemen minstens 1 dag ziek heeft gewerkt. Vooral jongeren, hoger opgeleiden, bedienden en leidinggevenden werkten al snel een dagje door, ook al voelden ze zich niet goed. Sommigen deden dat omdat ze met plezier gaan werken of vanuit een zekere betrokkenheid, anderen uit angst om hun job te verliezen.

Daarnaast zette thuiswerk, waar vooral managers, bedrijfsleiders, intellectuele en artistieke beroepen gebruik van maken, er de werknemers klaarblijkelijk makkelijker toe aan ook bij ziekte te blijven doorwerken. Voor arbeiders is het vaak moeilijker om van thuis uit te werken, wat dan ook de sterkere daling van de frequentie bij bedienden dan bij arbeiders mee verklaart.

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met Securex)

Meer info: www.securex.be.