Wereldwijd zullen we het met minder moeten doen: minder water, minder energie en ook minder grondstoffen. Daarom komt de nadruk steeds meer te liggen op de zogenaamde “circulaire economie”. De tijd dat afval een vies woord was, is voorbij. Integendeel: het is nu een grondstof en Vlaanderen wil deze nieuwe materialenstromen aantrekken. Daarom lanceerde de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) in 2012 het publiek-privaat “Vlaams Materialenprogramma”. Eén van de strategische hefboomprojecten van dit programma is de uitbouw van Vlaanderen als recyclage-hub voor Europa via zijn zeehavens.

Het collectief onderzoeksproject “Flanders Recycling Hub” van het VIL past in dat kader. Het wil een “roadmap” uitstippelen om Vlaanderen uit te bouwen tot een internationale recyclage-hub waar materialen aangevoerd, gerecupereerd en weer geëxporteerd worden. Vlaamse bedrijven beschikken, zoals bekend, al over een uitgebreide know-how op het vlak van recyclage.

Met het project wil het VIL nagaan op welke manier de gunstige logistieke uitgangspositie en de aanwezige kennis kunnen worden ingezet om Vlaanderen stevig op de kaart van de circulaire economie te zetten.

Het project wordt door het VIL en 21 bedrijven uitgevoerd, in samenwerking met OVAM en VITO als partners. In een eerste fase worden verschillende zaken onderzocht. Welke materialenstromen (papier, glas, tweedehandswagens, …) bestaan er vandaag? Welke oorsprong, bestemming en omvang hebben ze en welke kunnen we naar hier halen? Welke (opkomende) recyclagetechnologieën bestaan er? Wat laat de Vlaamse wetgeving toe? Hoe pakken andere havens die zich als recyclage-hub positioneren het aan? Voor de meest beloftevolle stromen zal een concreet kosten/baten-plaatje en logistiek concept worden uitgewerkt én de meest veelbelovende case zal binnen een proefproject in de praktijk worden getest.

De conclusies worden in een “roadmap” gegoten waarin de kansen voor Vlaanderen beschreven en vertaald worden in een actieplan. Eind 2017 zijn de resultaten gekend.

Meer dan twintig bedrijven nemen aan het project deel. Het gaat om een interessante mix van onder meer logistieke dienstverleners, verladers, recyclagebedrijven, havenbedrijven, infrastructuurbeheerders en een provinciale ontwikkelingsmaatschappij: 3M, Agfa Graphics, Alders Internationaal Transport, BASF, Bebat, Belgian Scrap Terminal, Bollegraaf Recycling Solutions, Cemlog, De Neef Chemical Processing, Fost Plus, Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, Havenbedrijf Gent, Haven van Zeebrugge, Indaver, IVBO, Kunnig, Maatschappij Linkerscheldeoever, POM West-Vlaanderen, Ravago Production, Umicore en Van Gansewinkel.