In 2016 lanceerde Vlaanderen het nieuwe cluster-beleid dat strategische samenwerking tussen bedrijven, sectoren en onderzoekers moet stimuleren in enkele voor Vlaanderen strategische sectoren. Vijf speerpunt-cluster kwamen daar al uit voort: Catalisti (chemie en kunststoffen), SIM (slimme materialen), VIL (duurzame logistiek), Flux50 (energie) en Flanders’FOOD (voeding). Stuk voor stuk sluiten ze aan bij de sterktes van de Vlaamse industrie en kennisinstellingen, waardoor ze zowel naar werkgelegenheid als naar toegevoegde waarde economisch het verschil kunnen maken. Door de cluster-werking zal de economische impact van de innovatie in deze sectoren de komende jaren gevoelig stijgen.

Als regio aan de Noordzee wil de Vlaamse regering nu inzetten op duurzame innovatieve initiatieven op en rond de Noordzee. Daarom erkende ze de Blauwe Cluster als zesde speerpunt-cluster. De zee biedt immers heel wat mogelijkheden, waar ook Vlaanderen een duidelijke voortrekkersol kan opnemen. Het is namelijk niet de grootte van onze kust die ertoe doet, maar wel het potentieel van de blauwe economie binnen zijn bereik.

Vlaanderen steunt de cluster met werkings- en extra projectmiddelen. Het maakt ter ondersteuning maximaal 500.000 euro per jaar vrij voor een periode van tien jaar. Daarnaast wordt dit jaar nog eens zowat 80 miljoen euro beschikbaar gesteld voor onderzoeks- en innovatieprojecten die de clusters kunnen uitvoeren om de competitiveit van hun cluster-leden te ondersteunen. Voor iedere euro van de overheid moeten de bedrijven evenwel ook één euro in onderzoek investeren.

Een enorme hefboom waarmee Vlaanderen volop kan inzetten op innovatieve ontwikkelingen rond zeewering, zandontginning, energie, transport, aquacultuur, biotechnologie, toerisme, microplastics, … Blauwe energie is bijvoorbeeld een belangrijk element in de energietransitie naar meer hernieuwbare energie, met de uitbreiding en verdere ontwikkeling van de windmolenparken, maar ook beloftevolle zonne-energie en innovatieve energie-opslagmethodes. Bovendien staan er veel uitdagingen te wachten op het vlak van beheer van oceanen die ook voor Vlaanderen heel relevant zijn, zoals de ontzilting van zeewater en het verwijderen van micro- of nanoplastics.

Met de erkenning van de Blauwe Cluster als zesde speerpunt-cluster toont Vlaanderen zijn ambitie. De nauwe samenwerking tussen bedrijven en de sterk uitgebouwde mariene wetenschapswereld in Vlaanderen, zorgt voor een ideale voedingsbodem voor innovatie. De Blauwe Cluster legt hierbij niet de nadruk op één sector, maar op een hele reeks van sectoren die duurzame activiteiten op zee ontwikkelen. In die zin is de zesde speerpunt-cluster verschillend van het bestaande cluster-landschap en is ze er complementair aan. Door de deelname van vooraanstaande kleine, middelgrote en grote bedrijven zorgt de Blauwe Cluster ervoor dat zij hun groei versnellen en internationale uitdagingen kunnen aangaan.