Blaasontstekingen horen tot de meest voorkomende infecties in België. Jaarlijks krijgt 3 tot 5% van de vrouwen te maken met een urineweginfectie, wat neerkomt op 340.000 tot 570.000 gevallen per jaar - bijna één geval per minuut. De infectie veroorzaakt niet alleen pijn en ongemak, maar leidt ook vaak tot het preventief voorschrijven van antibiotica vanwege de trage en kostbare diagnostiek in externe laboratoria.

Huisartsen worden vaak gedwongen om antibiotica voor te schrijven zonder te weten welke bacterie de infectie veroorzaakt of welk antibioticum het meest effectief zal zijn. Dit draagt bij tot het wereldwijde probleem van antibioticaresistentie. Snellere diagnostiek, zoals met MicrobeSpotter, kan dit doorbreken door een gerichtere behandeling mogelijk te maken en onnodig antibioticagebruik te verminderen, zo heet het.

MicrobeSpotter combineert innovatieve microscopie met AI-technologie om direct en nauwkeurig de bacteriële samenstelling van een urinestaal te analyseren. Waar een klassieke laboratoriumanalyse gemiddeld 48 uur duurt, kan MicrobeSpotter dit proces terugbrengen tot slechts twee uur - een tijdswinst van maar liefst 97%.

MicrobeSpotter maakt gebruik van geavanceerde chip-gebaseerde microscopie en slimme cartridges waarmee het systeem met minimale hoeveelheid urinestaal de exacte bacteriële samenstelling kan bepalen. Door AI-analyse kan de test ook bepalen welk antibioticum het meest effectief is voor de geïdentificeerde bacterie, waardoor een gerichte behandeling mogelijk wordt.

Hoewel het huidige project zich richt op blaasontstekingen, heeft de MicrobeSpotter-technologie potentieel voor bredere toepassingen in de gezondheidszorg. De technologie kan worden ingezet voor het diagnosticeren van andere infecties bij mens en dier en mogelijk ook in de landbouw- en voedingssector.

Daarnaast biedt het systeem voordelen op het vlak van duurzaamheid. Doordat het systeem direct door huisartsen en verpleegkundigen gebruikt kan worden zonder tussenkomst van een klinisch labo, worden transportkosten en materiaalverbruik gereduceerd.

MicrobeSpotter is het resultaat van een samenwerking tussen verschillende Belgische topexperts, met name KULeuven (expertise in microbiologie en medische diagnostiek), VIB (kennis van bacteriële infecties en microbiologische processen), imec (innovaties op het gebied van chip-gebaseerde technologie en AI) en Comate (productontwikkeling en hardware-innovatie).

Met de investering van 150.000 euro vanuit de provincie Vlaams-Brabant kunnen de ontwikkelingspartners de laatste stappen zetten richting een commercieel product. De eerste testen in huisartsenpraktijken worden in de loop van 2025 verwacht, waarna een bredere uitrol in Europa gepland staat.