De gemiddelde periode dat een onderneming in een portefeuille wordt aangehouden, is in Europa in 20 jaar tijd gedaald van 8 jaar naar 8 maanden. Europese beheerders van beursgenoteerde aandelen veranderen iedere 20 maanden hun portefeuille volledig. Begin dan nog maar eens over de lange termijn … Maar er gaan steeds meer stemmen op tegen deze allesoverheersende focus op de korte termijn. Het rapport hekelt de beschikbaarheid van informatie in real-time, de steeds korter wordende periodes waarover prestaties worden beoordeeld en de toegenomen regelmaat van publicaties met financiële informatie.

Tegen diktaat van korte termijn

Begin deze zomer hebben Jamie Dimon, ceo van JP Morgan Chase & Co, en Warren Buffet, voorzitter van Berkshire Hathaway, gezamenlijk een opiniestuk in de Wall Street Journal ondertekend waarin ze lijken te waarschuwen voor de schadelijke gevolgen van short-termism voor de economie. Deze twee topmanagers pleiten vooral voor het afschaffen van driemaandelijkse winstdoelstellingen per aandeel (BPA), een in de Verenigde Staten gangbare praktijk. Ze wijzen op de verleiding om bepaalde investeringen (bv. R&D) of uitgaven (bv. aannemen van personeel) uit te stellen om de doelstellingen te halen, waardoor de groei van de onderneming in gevaar kan komen.

Uit recent onderzoek dat in het tijdschrift van de American Accounting Association is gepubliceerd, blijkt dat ondernemingen die hun resultaten op jaarbasis publiceren hogere groei- en winstcijfers hebben dan bedrijven die dat per kwartaal doen. Deze factoren waren voor Donald Trump aanleiding om de Amerikaanse regelgevende instantie (SEC) op te dragen onderzoek te verrichten naar de mogelijkheid om de verslaglegging op kwartaalbasis te vervangen door halfjaarlijkse verslaglegging.

Behalve deze duidelijke schadelijke gevolgen blijkt dat de analyse van kwartaalcijfers vaak weinigzeggend is. Bedrijven verdoen hun tijd met het rechtvaardigen van kleine verschillen door erop te wijzen dat Pasen in het eerste en niet in het tweede kwartaal valt, of dat het Chinees nieuwjaar in januari en niet in februari plaats vindt (waardoor voorraden in december of januari worden opgebouwd). Als we echter per halfjaar of per jaar kijken, zijn deze effecten zo goed als onzichtbaar. Hoewel wij transparantie hoog in het vaandel hebben staan, moeten we concluderen dat het een deugd is die zijn grenzen heeft bereikt.

Lange termijnvisie

Bestuurders van grote Europese bedrijven die grote voorstanders van een lange termijnvisie zijn, laten zich niet onbetuigd. Bij al hun besluiten staat de lange termijnstrategie van hun onderneming centraal. Ze laten ook geen gelegenheid onbenut om erop te wijzen dat hun bedrijfsbeleid een duurzaam lange termijnproces is.

Dit jaar waren er enkele presentaties van halfjaarresultaten die we ter illustratie kunnen aanhalen: Jean-Dominique Senard, algemeen directeur van Michelin, Jean-Paul Agon, ceo van L’Oréal en Paul Polman, topman van Unilever, hebben alle drie meerdere keren de woorden "lange termijn" gebruikt tijdens de presentatie van de winstcijfers. Met name laatstgenoemde heeft meteen bij zijn aantreden in 2009 besloten de driemaandelijkse BPA-doelstellingen niet meer te publiceren: hij gokte erop dat het onwaarschijnlijk was dat ze hem hiervoor de laan uit zouden sturen op zijn eerste werkdag!

Onze MVB-fondsen zijn tevreden aandeelhouders van deze ondernemingen met een toekomstgericht management dat verder kijkt dan het volgende kwartaal. Door niet te buigen voor de dictatuur van de korte termijn zorgt een toekomstgericht management juist voor duurzame waardecreatie.

(Sonia Fasolo, beheerder Echiquier Positive Impact en Echiquier Major, La Financière de l’Echiquier)