Het Antwerpse havengebied heeft een omvang van meer dan 120 km². De geautomatiseerde drones van het D-Hive-netwerk coveren dit gebied volledig. Ze ondersteunen daarbij de coördinatie en beveiliging van talrijke operaties in deze complexe industriële omgeving. De drones zijn inzetbaar tot windsnelheden van 7 Beaufort, zeg maar het niveau van een harde wind. Dat betekent in Antwerpen dat ze op jaarbasis 90% van de tijd operationeel kunnen zijn. Regen vormt geen probleem om ze te laten uitvliegen, al kunnen druppeltjes op de lenzen de beeldvorming beperken. De drones zijn tpegerust met camera's voor zichtbaar licht en warmtestraling (infra-rood) en met diverse sensoren. Hoeveel er in het hele project is geïnvesteerd is niet bekendgemaakt.

Samenwerking met politie

“Drones bieden een uniek perspectief vanuit de lucht”, stelt Jacques Vandermeiren, ceo van Port of Antwerp-Bruges. “We zetten ze in voor onder meer ligplaatsbeheer, monitoring, inspecties van infrastructuur, het detecteren van olievlekken, drijfvuil en drijvende brokstukken alsook voor de ondersteuning van de veiligheidsdiensten en zorgverleners bij calamiteiten en andere incidenten”. “De politie blijft eigen drones gebruiken in de strijd tegen criminelen”, merkt Antwerps havenschepen Annick De Ridder op. “Maar wanneer wij verdachte activiteiten zien, spelen we de beelden en de informatie door aan de politie en andere bevoegde diensten”.

De tot twintig dagelijkse Bvlos (Beyond Visual Line of Sight) drone-vluchten worden geleid vanuit een controlecentrum in een gebouw van het Havenbedrijf nabij de Van Cauwelaertsluis, een erg centrale ligging binnen het havengebied. Daar bevinden zich ook de docking stations, de vaste vertrek- en landingsplaatsen van de drones.

Port of Antwerp-Bruges had al in 2019 een netwerk van autonome drones voor ogen, vanuit de verwachting dat ze in de toekomst een steeds belangrijkere rol zouden gaan spelen in havens. Sindsdien vonden er verschillende testen plaats en was het Havenbedrijf één van de partners in het SAFIR (Safe and Flexible Integration of Initial U-space Services in a Real Environment)-consortium, dat de haalbaarheid onderzocht van het gebruik van drones in de haven. Van de toenmalige SAFIR-partners werkt, naast het havenbedrijf zelf, ook telecom-operator Proximus mee aan D-Hive. Proximus brengt vooral het gebruik van zijn G5-netwerk in. De andere projectpartners zijn drone-leverancier Dronematrix en Skeydrone.

Wettelijk kader

In maart kregen de projectpartners vanwege de overheid groen licht om hun drone-netwerk te lanceren. De operationele vergunning is opgebouwd rond een nieuw Bvlos-kader, dat door Skeydrone is uitgewerkt als een sjabloon voor complexe industriële omgevingen. De BCAA (Belgian Civil Aviation Authority) en de Easa (European Union Aviation Safety Agency) keurden het goed als een veilig en legitiem kader voor Bvlos drone-vluchten. In het luchtruim boven het havengebied opereerden, naast drones van de politie en de bedrijfswerel,d ook helikopters op lage hoogte. Al deze spelers moeten hun vluchtplannen in een gecoördineerd systeem invoeren. Het wettelijk kader voor dergelijke - buiten het visuele bereik van de piloot – drone-vluchten kwam pas erg recent tot stand.

Enorme besparingsmogelijkheden

"Vooralsnog moesten bedrijven en infrastructuurbeheerders voor de inspectie van hun assets zelf drone-technologie en expertise in huis halen of een helikopter inzetten”, zegt Frederik Winters, directeur Business Development bij Dronematrix. “Naast de technische aspecten vergde dit een massa administratieve procedures. Denk daarbij maar aan het aanvragen van de toestemming om een helikoptervlucht te mogen uitvoeren en het opstellen en indienen van de vluchtplannen. De kosten daarvoor kunnen hoog oplopen”.

Zeebrugge moet wachten

Toch zal het havenbedrijf het drone-netwerk voorlopig niet uitrollen in de haven van Zeebrugge. Het wil eerst in Antwerpen mogelijke kinderziektes elimineren en uit ervaring leren hoe efficiënt het drone-werk werkt en de nodige evaluaties uitvoeren.

Demo's

In het controlecentrum staat een tweede set van de systeem-hardware opgesteld. Daarmee kunnen de projectpartners demonstraties geven aan kandidaat-nieuwe gebruikers/klanten. Het is de bedoeling een en ander eveneens te gebruiken als incubator, bij verdere ontwikkelingen in de techniek en de toepassingsmogelijkheden en voor demonstraties om nieuwe gebruikers aan te trekken, ook uit het buitenland. Beide controle-sets in het commandocentrum zijn toegerust met tien 32 inch-schermen. De drones kunnen op eigen houtje opstijgen, een traject afleggen, specifieke opdrachten uitvoeren en landen. De “piloten” kunnen wel bijsturen en, wanneer vereist, focussen op specifieke gebieden en details.

Wereldprimeur

De projectpartners gebruiken graag het woord wereldprimeur. “Het is de eerste implementatie op deze schaal van BVLOS-vluchten. Deze gebeuren, in tegenstelling tot VLOS (Visual Line Of Sight)-vluchten, buiten het zicht van de piloot”, licht Jacques Vandermeiren toe.