De studie baseert zich op de meest recent beschikbare cijfers over het jaar 2023. Toen waren er in België 10.089 transportondernemingen actief, waarvan 6.980 in Vlaanderen (69%). De sector heeft een uitgesproken KMO-profiel: één op twee bedrijven heeft geen werknemers en 31% heeft slechts één tot vier medewerkers in dienst. Ondanks deze beperkte schaal heeft het wegvervoer een aanzienlijke economische impact, met een jaarlijkse omzet van bijna 14,5 miljard euro, goed voor 1,12% van de totale omzet van de Belgische economie.

KMO’s in het oog van de storm

De Belgische transportbedrijven kampen met grote financiële uitdagingen. Maar liefst 15,20% van de ondernemingen draaide in 2023 een negatieve cashflow en 27% sloot het jaar af met verlies. Sinds 2017 neemt het aandeel bedrijven met een negatief eigen vermogen gestaag toe, tot 10,95% in 2023. Bovendien heeft één op vier bedrijven (25%) een schuldratio van 86% of meer, wat wijst op een hoge afhankelijkheid van externe financiering.

Een ander structureel probleem is dat transportbedrijven steeds vaker fungeren als "bankier" van hun klanten. Uit de analyse blijkt dat transporteurs gemiddeld na 49 dagen hun leveranciers betalen, terwijl ze van hun klanten pas na 57 dagen worden betaald. Dit creëert een cashflow-kloof die de liquiditeit en stabiliteit van de sector verder onder druk zet.

Schokbestendigheid onder druk

De financiële gezondheid van de sector is de voorbije jaren sterk aangetast door verstoringen in de logistieke keten, fors gestegen loonkosten en hoge energieprijzen. De transportsector staat bovendien voor grote investeringen in de groene transitie en wordt geconfronteerd met geopolitieke onzekerheid en een dreigende handelsoorlog.

GraydonCreditsafe onderzocht de schokbestendigheid van de sector en kwam tot verontrustende conclusies. Slechts 31,45% van de transportbedrijven heeft voldoende financiële reserves om een economische of operationele schok op te vangen. Nog eens 26% is voorlopig nog niet in problemen gekomen, maar heeft op langere termijn wel extra ondersteuning nodig om financieel gezond te blijven.

Oproep tot actie

Het Belgisch wegvervoer zit overduidelijk op zijn tandvlees. TLV roept daarom de overheden op om dringend in te grijpen. “De transportsector vervult een cruciale rol in de Belgische economie, maar dreigt structureel in ademnood te komen,” stelt TLV. “De overheid moet nu handelen om een verdere afkalving van de sector te voorkomen.”

TLV vraagt de regering om gerichte maatregelen te nemen, waaronder:

• Verlaging van de loonkosten om Belgische transportbedrijven concurrerender te maken;
• Vereenvoudiging van administratieve procedures om de operationele last te verlichten;
• Gerichte ondersteuning voor de groene transitie zodat transportbedrijven de omschakeling naar zero-emissie kunnen maken zonder hun financiële slagkracht te verliezen.

De transportsector blijft een essentiële pijler van de Belgische economie. Zonder structurele ingrepen dreigt een verdere achteruitgang met negatieve gevolgen voor de gehele economie, luidt het.