Longkanker is één van de voornaamste oorzaken van kankergerelateerde sterfte in Europa, in het bijzonder in Hauts-de-France, Grand Est en België. De ziekte wordt vaak pas in een vergevorderd stadium ontdekt, waardoor de algemene prognose ongunstig blijft. De overlevingskans vijf jaar na diagnose bedraagt slechts 17%. Bij een vroege diagnose, waarbij de tumor nog chirurgisch te verwijderen is, kan deze kans echter oplopen tot 90%.

Vroege opsporing via systematische screening vormt daarom een grote uitdaging voor de volksgezondheid. In 2025 starten verschillende initiatieven, waaronder het IMPULSION-project in Frankrijk, om georganiseerde screening-programma’s te ontwikkelen. Het ALCOVE-project biedt hierbij een innovatieve aanpak door de analyse van vluchtige organische stoffen (VOS) in de uitgeademde lucht, uitgevoerd met een elektronische neus.

Het totale budget van het ALCOVE-project bedraagt 6,6 miljoen euro, waarvan 3,96 miljoen euro wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). De elektronische neus zal op basis van de aanwezigheid van ziektespecifieke markers in de adem een eerste selectie maken van risicopatiënten. Dit moet de doeltreffendheid van klassieke screening-methodes, zoals laagdosis CT-scans (LDCT), verbeteren door enkel de meest risicovolle patiënten door te verwijzen voor verder onderzoek.

De belangrijkste strategische doelstellingen van het ALCOVE-project zijn:

• Het ontwikkelen van een prototype van de elektronische neus dat voldoet aan de Europese regelgeving en toepasbaar is in ziekenhuisomgevingen.

• Het testen van de prestaties van het apparaat in klinische omstandigheden bij 492 deelnemers, waaronder longkankerpatiënten en risicopersonen.

• De voorbereiding op grootschalige implementatie van het apparaat binnen toekomstige longkankerscreeningsprogramma’s in de betrokken regio’s.

Het ALCOVE-project wordt ondersteund door een consortium van zeventien partners, waaronder gespecialiseerde ziekenhuizen, universiteiten en onderzoeksinstellingen. Klinische partners zoals het Jules Bordet Instituut, het Universitair Ziekenhuis Gent (UZ Gent) en het Universitair Ziekenhuis Leuven (UZ Leuven) spelen een cruciale rol in het testen en valideren van het apparaat in realistische klinische omstandigheden.

Daarnaast werken technische partners, zoals ULiège - Campus Arlon en KULeuven, aan de ontwikkeling van de sensortechnologie en signaalverwerking. Onderzoeksinstellingen zoals Materia Nova en IMT Nord Europe leveren expertise op het gebied van materiaalontwikkeling en chemische detectie. Het Observatoire Franco-Belge de la Santé (OFBS) en Eurasanté staan in voor de verspreiding van kennis en communicatie over het project.

De inzet van de elektronische neus zal de toegankelijkheid en efficiëntie van longkanker-screening aanzienlijk verbeteren. Door een snelle en nauwkeurige selectie van risicopatiënten zullen onnodige CT-scans worden vermeden en zal de druk op het zorgsysteem verminderen. Bovendien zal de vroege opsporing van longkanker leiden tot hogere overlevingskansen en betere behandelingsresultaten voor patiënten.

Het ALCOVE-project loopt tot 2028 en zal bij succes bijdragen aan een bredere toepassing van ademgebaseerde diagnostiek binnen de oncologie en andere medische domeinen.

Meer info: 02/541.31.11 of https://www.hubruxelles.be