In een eerste bijdrage stelden we dat een bedrijf of onderneming op verschillende wijze kunnen worden overgedragen. Mogelijke opties zijn een familiale overdracht, een management buy-in (MBI), een management buy-out (MBO), een fusie dan wel een overname. Onderstaand gaan we op elk van die opties iets dieper in. Bij familiale opvolging gaat de eigendom van de onderneming over op één of meer familieleden van de ondernemer. Ingeval van management buy-out (MBO) wordt het eigendom verkocht aan leidinggevenden/werknemers buiten de familie.

Management buy-in (MBI) houdt dan weer in dat het bedrijf wordt verkocht aan een persoon die niet uit het bedrijf komt, maar eerder zijn sporen in een soortgelijk bedrijf verdiende en nu wel eens voor zichzelf wil werken.

Overname heeft betrekking op de overdracht van het eigendom (of de aandelen) van een onderneming naar een andere onderneming (of aandeelhouder), terwijl fusie, ten slotte, bijvoorbeeld te maken heeft met de omzetting van het eigendom van twee ondernemingen in het eigendom van een nieuwe onderneming of waar het ene bedrijf het andere opslorpt.

De studiedienst van ING-Nederland onderwierp voornoemde vormen van "eigendomswissel" voor Vlaanderen, Nederland en Duitsland aan een diepgaand onderzoek.

Zo werden niet alleen de vijf mogelijke overdrachten onderzocht, maar werd ook een verdeling gemaakt in zowel de industriële als de dienstverlenende sector.

Omdat men groei als maatstaf koos om het succes na een eigendomswisseling te meten, besloot men drie parameters te hanteren, met name omzetgroei, groei van het klantenbestand en winstgroei.

Op deze manier kon men de onderzochte bedrijven ook nog eens ordenen in koplopers (30%), middenmotors (40%) en achterblijvers (30%).

Management buy-out Van een management buy-out is sprake wanneer het bedrijf aan iemand (een of meer mensen) van het eigen management of eventueel ook aan ander personeel wordt verkocht. Zolang het maar intern blijft.

Het voordeel van een MBO ten opzichte van de andere bedrijfsoverdrachten of eigendomswissel is dat de overnemer-manager uit het bedrijf zelf komt.

Hij kent het bedrijf derhalve heel goed, heeft vaak mee de bedrijfscultuur gevormd of daartoe bijgedragen.

Hij beheerst de materie dus door en door. Vaak zijn deze managers jaren in dienstverband in de onderneming aan de slag geweest. En hebben zij het bedrijf of een afdeling zelfstandig geleid.

Het overnemen in deze gevallen is dan ook een vanzelfsprekendheid. Mooi is ook dat als de verkoop/overname op deze manier gebeurt, dat ook quasi-geruisloos verloopt, zonder dat al te veel veranderingen plaatsvinden.

Althans, dat zou men kunnen verwachten. Maar daarover later graag meer. Onder de slogan "Goede managers zijn nog geen goede ondernemers" moet men eerlijkheidshalve melden dat er toch altijd wel een zeker risico aanwezig blijft.

Een goede tweede man is niet altijd geschikt om als eerste man aan de kar te trekken. Iets wat misschien de overdrager net heel goed kon en nu ook van de nieuwe ondernemer wordt verwacht.

Sterke groeifocus

Een eerste conclusie die men uit de studie over bedrijfsoverdrachten kan trekken is dat de Vlaamse ondernemers vooral op groei zijn gericht.

Uit bijgaande tabel blijkt dat MBI's, MBO's en bedrijfsovernames, groei als meest belangrijke doelstelling zien.

Andere motivatoren zijn, zoals blijkt, het verbeteren van de product/marktcombinatie, het uitschakelen van een concurrent/versterking van de marktpositie of nog het streven naar continuïteit.

Een uitzondering vormt de familiale opvolging, waar de continuïteit van het bedrijf voorop staat. Dat is vooral terug te voeren op het lange termijndenken binnen veel familiebedrijven, waarin continuïteit en betrouwbaarheid belangrijker zijn dan snelle expansie. (E.C.)

(Bovenstaande reeks kwam tot stand in samenwerking met Integra International. Meer info: 03/440.18.12 of http://www.integra-international.net).