In een arrest van 22 november 2010 heeft het Hof van Cassatie geoordeeld dat de werkgever een redelijk motief voor het ontslag van een arbeider moet hebben. De feitenrechters (rechters bij de arbeidsrechtbanken en arbeidshoven) mogen de redelijkheid van dit motief beoordelen. Oordeelt de feitenrechter dat het motief voor ontslag niet redelijk is, dan is er sprake is van willekeurig ontslag.

Willekeurig ontslag wordt gedefinieerd in artikel 63 van de Arbeidsovereenkomstenwet. Dat is ieder ontslag van een arbeider, aangeworven voor onbepaalde tijd, om redenen:

• die geen verband houden met de geschiktheid of het gedrag van de arbeider of
• die niet berusten op de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming, de instelling of de dienst.

In geval van discussie over de reden van ontslag, is het aan de werkgever om te bewijzen dat er geen willekeurig ontslag is. Kan de werkgever dit niet aantonen, dan is hij aan de arbeider de forfaitaire vergoeding van zes maanden loon verschuldigd.

Deze bepaling werd in de arbeidsovereenkomstenwet ingevoerd als compensatie voor het feit dat arbeiders meestal kortere opzegtermijnen hebben dan bedienden en dus minder beschermd zijn tegen een ontslag.

Voor 22 november 2010

Voor 22 november 2010 was het ontslag gebaseerd op gedrag voldoende.

De feitenrechters moesten enkel oordelen of het gedrag, dat ingeroepen werd als reden voor het ontslag, ook werkelijk de reden was.

De vraag of dit gedrag al dan niet foutief was en of het verband tussen het gedrag en het ontslag wel redelijk was, was verder niet relevant bij de beoordeling van het willekeurig karakter van het ontslag.

Dit standpunt was onder andere gebaseerd op een Cassatie-arrest van 7 mei 2001.

Sinds 22 november 2010

Sinds 22 november 2010 is ontslag op basis van gedrag niet steeds meer voldoende.

In het arrest van 22 november 2010 heeft het Hof van Cassatie dit standpunt gewijzigd.

Voortaan kunnen de feitenrechters ook nagaan of het ontslag wel een legitiem gevolg is van het gedrag of de geschiktheid van de werknemer.

De feitenrechters kunnen met andere woorden oordelen dat het gedrag van de werknemer weliswaar de oorzaak van het ontslag is, maar dat een ontslag voor dergelijk gedrag niet redelijk te verantwoorden is en dat er dus sprake is van willekeurig ontslag en een forfaitaire schadevergoeding van zes maanden loon.

Dat betekent dat u als werkgever best een goed dossier opbouwt vooraleer u een arbeider ontslaat, zodat u de redelijkheid van uw ontslaghandeling kan verantwoorden indien nodig.(L.D.S.)

(Bovenstaande bijdrage kwam tot stand in samenwerking met HDP-Sociaal Secretariaat. Meer info: www.hdp-arista.be).