De begeleide training wordt de komende maanden gefaseerd uitgerold in de Belgische vestigingen van Decathlon. In eerste instantie richt het programma zich op ongeveer 1.500 vaste winkelmedewerkers die dagelijks goederen aanvullen, producten verplaatsen en klanten helpen.

Met de technologie willen de partners fysieke klachten en arbeidsongevallen helpen voorkomen. De toepassing kan volgens Securex later ook worden ingezet in andere sectoren waarin medewerkers vaak tillen, bukken, reiken of zware materialen verplaatsen.

Tijdens de training dragen medewerkers een AR-bril en sensoren op onder meer de rug, knieën en heupen. De technologie registreert hoe hun lichaam beweegt en waar tijdens een handeling de grootste fysieke belasting ontstaat.

In de digitale omgeving worden taken uit de dagelijkse winkelpraktijk nagebootst. Medewerkers oefenen bijvoorbeeld het aanvullen van rekken, het verplaatsen van goederen of het hanteren van grotere producten.

Wanneer een houding of beweging te belastend is, krijgt de medewerker daarover onmiddellijk visuele feedback. Een ergonoom van Securex volgt de oefeningen mee op een scherm en vertaalt de meetgegevens naar persoonlijk advies.

De medewerker kan de handeling vervolgens opnieuw uitvoeren en meteen ervaren welk effect een andere houding of techniek heeft.

Klassieke ergonomie-trainingen bestaan vaak uit algemene uitleg, demonstraties en richtlijnen over heffen en tillen. Volgens Securex blijft die informatie niet altijd voldoende hangen omdat medewerkers de link met hun eigen werkzaamheden moeilijk kunnen maken.

De AR-oplossing is opgevat als een gedragssimulator. Deelnemers worden geconfronteerd met herkenbare werksituaties maar kunnen fouten maken zonder dat daaraan dezelfde fysieke gevolgen verbonden zijn als op de werkvloer.

Door visuele feedback te combineren met sensor-data moet de opleiding concreter en persoonlijker worden. De meetgegevens maken zichtbaar welke lichaamsdelen tijdens een beweging worden belast.

De technologie moet medewerkers niet alleen informeren maar hen ook helpen om nieuwe bewegingsgewoontes aan te leren.

Decathlon ziet dat het fysieke werk in zijn winkels verandert. Productcategorieën zoals elektrische fietsen brengen nieuwe ergonomische uitdagingen mee.

Een klassieke fiets weegt volgens de sport-retailer doorgaans ongeveer 15 kilogram. Elektrische modellen kunnen een gewicht van ongeveer 25 kilogram bereiken. Het uit een rek halen, verplaatsen of aan een klant overhandigen van dergelijke producten vraagt aangepaste technieken.

Ook fitness-toestellen en andere grote sportartikelen kunnen medewerkers fysiek belasten. De combinatie van gewicht, omvang en beperkte bewegingsruimte maakt een correcte houding extra belangrijk.

Decathlon bepaalde samen met Securex en ErgoXR welke oefeningen voor zijn winkelmedewerkers prioritair zijn. De partners organiseerden daarvoor testsessies in verschillende Belgische filialen.

De sport-retailer stelde medewerkers en testlocaties ter beschikking zodat de digitale simulaties zo nauw mogelijk op de werkelijke winkelomgeving konden worden afgestemd.

Met het programma wil Decathlon medewerkers al vroeg bewust maken van ergonomisch werken. De onderneming telt veel jonge medewerkers die op het moment van de opleiding mogelijk nog geen fysieke klachten ervaren.

Volgens Decathlon bestaat daardoor het risico dat zij de lange termijneffecten van herhaalde of verkeerde bewegingen onderschatten. De retailer wil gezonde bewegingspatronen aanleren voordat rug-, nek- of gewrichtsklachten ontstaan.

De aanpak past binnen een bredere focus op vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Fysiek gezonde medewerkers kunnen hun werk langer volhouden en hebben volgens het bedrijf na hun werkdag meer energie over.

Preventie kan voor werkgevers daarnaast helpen om afwezigheid, productiviteitsverlies en kosten als gevolg van fysieke klachten te beperken.

In de Belgische privé-sector worden volgens de initiatiefnemers jaarlijks ongeveer 150.000 arbeidsongevallen geregistreerd. Daarnaast zou bijna één op de vijf werknemers met chronische nek- of rugpijn kampen.

Deze algemene cijfers betekenen niet dat alle arbeidsongevallen of klachten door fysieke overbelasting worden veroorzaakt. Ze tonen volgens Decathlon en Securex wel aan dat preventie en ergonomie belangrijke aandachtspunten blijven.

Vooral in retail, logistiek, productie, zorg en bouw maken repetitieve bewegingen en het hanteren van lasten deel uit van het dagelijkse werk.

Werkgevers zijn verantwoordelijk voor het analyseren van die risico’s en het nemen van preventieve maatregelen. Opleiding kan daarbij worden gecombineerd met aanpassingen aan werkposten, hulpmiddelen, personeelsplanning en werkprocessen.

De software en simulatie-omgeving werden ontwikkeld door ErgoXR. De Belgische start-up werkte daarvoor samen met de Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk van Securex.

ErgoXR combineert augmented reality met sensortechnologie om bewegingen te analyseren. Waar virtual reality een volledig digitale omgeving creëert, voegt augmented reality digitale elementen toe aan de omgeving waarin de gebruiker zich bevindt.

Dat kan het makkelijker maken om een trainingssituatie te koppelen aan een echte werkpost of winkelomgeving.

Voor ErgoXR vormt de samenwerking met Decathlon een praktijk-case waarmee de technologie bij een grote werkgever en op meerdere locaties kan worden getest. Een succesvolle uitrol kan de deur openen naar toepassingen bij andere retailers en in fysiek zwaardere sectoren.

Securex ziet onder meer kansen in logistiek en bouw. Ook daar voeren medewerkers regelmatig bewegingen uit die risico’s voor rug, schouders, knieën en andere gewrichten kunnen opleveren.

De technologie kan bijvoorbeeld worden gebruikt om het tillen van dozen, het verplaatsen van bouwmaterialen of het werken in gebogen houdingen te simuleren.

Voor een bredere marktintroductie zullen de training-scenario’s per sector en werkpost moeten worden aangepast. De meerwaarde zit immers in de herkenbaarheid van de handelingen en de mogelijkheid om concreet advies te geven.

De meetresultaten kunnen werkgevers daarnaast helpen om terugkerende ergonomische risico’s te identificeren. Daarbij moeten wel duidelijke afspraken worden gemaakt over het gebruik, de opslag en de bescherming van gegevens over individuele medewerkers.

Meer info: 078/05.90.10 of https://www.securex.be