Drie op de vier Belgische ondernemers hebben vandaag even veel of meer plezier in ondernemen dan een jaar geleden. Dat blijkt uit de nieuwste KMO Barometer van software-ontwikkelaar Exact. Het onderzoek werd tijdens het eerste kwartaal van 2026 uitgevoerd door Markteffect bij meer dan 1.300 Belgische KMO’s.

Meer dan één derde van de ondervraagde ondernemers, of 35%, geeft aan dat ondernemen hen gelukkig maakt en veel energie oplevert. Nog eens 50% beoordeelt het ondernemerschap positief maar stelt tegelijk vast dat de onderneming veel tijd opslorpt en een impact heeft op het privé-leven.

Er bestaan daarbij verschillen tussen sectoren. Ondernemers uit de bouwsector zijn volgens het onderzoek het meest positief over het ondernemerschap. In de handelssector komen zorgen het vaakst naar voren.

Werk/privé-balans belangrijkste bekommernis

Hoewel het algemene sentiment positief blijft, zegt 79% van de ondernemers dat bepaalde bedrijfsgerelateerde problemen hen soms wakker houden. De werk/privé-balans is daarbij de meest genoemde bekommernis. Voor één op vier ondernemers vormt de verhouding tussen werk en privé momenteel de grootste zorg.

Personeelsproblemen en financiële zorgen worden elk door 14% van de ondernemers als belangrijkste aandachtspunt aangeduid. Ook het tevreden houden van klanten en het kunnen volgen van nieuwe technologische ontwikkelingen spelen een belangrijke rol. Beide thema’s worden door 13% van de respondenten genoemd.

Volgens Exact ontstaat de druk onder meer doordat ondernemers verschillende verantwoordelijkheden combineren. Ze staan niet alleen in voor de dagelijkse werking van de onderneming maar houden zich vaak ook bezig met klanten, medewerkers, administratie, investeringen en de verdere groei van het bedrijf.

Die brede verantwoordelijkheid maakt het voor ondernemers moeilijker om taken los te laten of duidelijke grenzen te trekken tussen hun professionele en persoonlijke leven.

Efficiënter werken als prioriteit

De behoefte aan een betere werk/privé-balans vertaalt zich steeds nadrukkelijker naar de bedrijfsvoering. Voor 35% van de Belgische KMO’s is efficiënter werken momenteel een prioriteit.

Automatisering speelt daarbij een centrale rol. Vier op de tien ondernemers die in automatisering investeren, noemen tijdswinst als hun belangrijkste motivatie. Het verminderen van repetitieve handelingen moet ruimte creëren voor activiteiten die moeilijker te automatiseren zijn, zoals klantencontact, personeelsbeleid, strategische keuzes en productontwikkeling.

Bedrijven kijken daardoor niet alleen naar automatisering als een middel om kosten te verlagen of de productiviteit te verhogen. Technologie wordt steeds vaker ingezet om de afhankelijkheid van manuele processen te beperken en de dagelijkse werkdruk van de ondernemer en medewerkers te verlagen.

Vooral processen rond boekhouding, facturatie, voorraadbeheer, personeelsadministratie, rapportering en klantenopvolging komen in aanmerking voor verdere digitalisering. Door gegevens en workflows met elkaar te verbinden, kunnen KMO’s dubbele invoer vermijden en sneller toegang krijgen tot actuele bedrijfsinformatie.

Technologie als antwoord op structurele werkdruk

De onderzoeksresultaten wijzen erop dat investeringen in bedrijfs-software steeds meer worden gekoppeld aan de persoonlijke doelstellingen van de ondernemer. De mogelijke winst wordt niet alleen uitgedrukt in geld maar ook in vrijgekomen uren en een lagere administratieve belasting.

Tegelijk blijft de implementatie van nieuwe technologie zelf een aandachtspunt. Dertien procent van de ondernemers maakt zich zorgen over het tempo van technologische veranderingen. Leveranciers van software en zakelijke dienstverlening zullen daarom niet alleen oplossingen moeten aanbieden, maar KMO’s ook moeten begeleiden bij de selectie, invoering en het dagelijkse gebruik ervan.

De Exact KMO Barometer bevat naast een algemeen rapport ook sectorspecifieke inzichten voor handel, productie, zakelijke dienstverlening, bouw en accountancy.

(+ VISUAL)

(Vanessa Beeckman, expert Bedrijfssoftware bij Exact)

dVO Signals

Deze signalen wijzen op mogelijke commerciële opportuniteiten en zijn geen zekerheid over concrete aankoop- of verkoopbeslissingen.

Koopsignalen

• KMO’s die tijdswinst en een betere werk/privé-balans nastreven, kunnen versneld investeren in boekhoud-software, ERP, CRM, personeels-software en workflow-automatisering.
• Bedrijven met veel repetitieve administratie vormen potentiële klanten voor software-leveranciers, digitaliseringspartners en proces-consultants.
• De bezorgdheid over nieuwe technologie creëert vraag naar implementatiebegeleiding, opleidingen, AI-governance en tijdelijke externe expertise.
• Personeels- en financiële zorgen bieden kansen voor HR-dienstverleners, accountants, sociaal secretariaten, financiële adviseurs en interim-managers.

Verkoopsignalen

• Software-leveranciers kunnen hun propositie nadrukkelijker koppelen aan tijdswinst en levenskwaliteit in plaats van uitsluitend aan productiviteit en kostenbesparing.
• Sectorgerichte oplossingen voor bouw, handel, productie, zakelijke dienstverlening en accountancy kunnen beter aansluiten bij de specifieke zorgen van ondernemers.
• Dienstverleners kunnen instaptrajecten aanbieden waarbij eerst de grootste administratieve tijdvreters worden geïdentificeerd en geautomatiseerd.

Ecosysteemkansen

• Partnerschappen tussen accountants, IT-integratoren, software-leveranciers en HR-dienstverleners kunnen KMO’s een geïntegreerd automatiseringstraject bieden.
• Banken, ondernemersorganisaties en sectorfederaties kunnen digitalisering-scans of workshops rond efficiënter werken aanbieden.
• Software-bedrijven kunnen samenwerken met welzijns- en leiderschapsexperts om technologie te positioneren als onderdeel van een bredere aanpak van ondernemerswelzijn.

Timing en urgentie

De onderzoeksresultaten kunnen in 2026 worden gebruikt om automatiserings-, digitaliserings- en software-projecten te agenderen. Leveranciers kunnen aansluiten bij budgetbesprekingen voor het najaar van 2026 en investeringsplannen voor 2027.

Leveranciers-alert

Relevante aanbieders zijn leveranciers van ERP-, CRM-, boekhoud-, HR- en automatisering-software, IT-integratoren, accountantskantoren, proces-consultants, AI-specialisten en aanbieders van opleidingen rond digitale vaardigheden.