SmartE, een IBBT-onderzoeksproject met het oog op het uittekenen van een onderliggende architectuur en technologieën voor smart energy applications alsook de ontwikkeling van een proof-of-concept, heeft zijn onderzoeksresultaten voorgesteld. Het onderzoek van SmartE toont aan dat slimme meters wel kunnen bijdragen tot een efficiënter elektriciteitsverbruik en kunnen leiden tot een betere integratie van groene energiebronnen. Voorts worden alternatieve business-modellen aangeleverd die het kostenplaatje van de slimme meters mogelijk doen slinken.

De thematiek rond slimme meters is momenteel brandend actueel. Vooral middenveldorganisaties staan sceptisch tegenover de volledige invoering, met bedenkingen vanuit milieu- en financieel oogpunt. De resultaten van het SmartE-project reiken enkele argumenten aan pro-invoering slimme meters.

De zogenaamde slimme meters zijn toegerust met een communicatiemodule die op een heldere manier en op regelmatige basis rijke informatie aan de gebruiker doorgeeft. De meter kan verbonden worden met een scherm (smartphone, tablet, TV, PC) dat niet alleen het huidige verbruik toont, maar ook actief energiebesparende tips kan geven. Op die manier kan de consument bewuster met zijn energie omspringen.

Tijdens het SmartE-project werd de proef op de som genomen met een twintigtal Vlaamse gezinnen die aan de slag gingen met de slimme meters. Via een tablet/smartphone-applicatie konden ze in één oogopslag hun dagelijkse energieconsumptie consulteren. Op basis van deze veldtest werd geanalyseerd hoeveel een gebruiker kan besparen als zijn consumptie naar de laagste tariefperiodes wordt verschoven. Zo kan er op de energiekost per huishoudtoestel (vaatwasser, wasmachine, droogkast) tot 20% worden bespaard op jaarbasis, indien ze altijd op nachttarief draaien.

Er werd ook een inschatting gemaakt van het potentieel van dynamische tarieven (waarbij de stroomprijs per uur kan variëren) die de klant via de communicatiemodule van de slimme meter ontvangt. Uit de veldtest is gebleken dat de energiekost per toestel met 40% kan worden gereduceerd.

Een belangrijk argument tegen de invoering van de slimme meters is het totale kostenplaatje. De kosten/baten-analyse van de VREG gaat uit van een model waarbij de distributienetbeheerder alle taken op zich neemt, en dus ook de grootste kost maakt. Wanneer die kosten naar de eindklant zullen worden doorgerekend, zal dit het draagvlak voor slimme meter sterk verminderen.

SmartE heeft alternatieve business-modellen onder de loep genomen waarbij het meet- en communicatiegedeelte van de slimme meter wordt opgesplitst. Zo kunnen bijvoorbeeld de bestaande breedbandverbindingen in de woningen gebruikt worden waardoor de kost sterk kan worden gereduceerd.

Andere voordelen zijn meer competitie, extra services en lagere operationele kosten (bijvoorbeeld enkel vervangen van de communicatiemodule en niet de volledige meter).